مقایسه رضایت زناشویی، طرحواره‌های نقش جنسیتی و معنای زندگی در زنان متأهل دارای فرزند و زنان متأهل بی‌فرزند ارادی در بستر فرهنگی

doi
10.82542/jwc.2026.1238957
چکیده

هدف پژوهش حاضر، مقایسه رضایت زناشویی، طرحواره‌های جنسیتی و معنای زندگی در زنان متأهل بافرزند و زنان متأهل بی‌فرزند‌ ارادی بود. جامعه آماری تمامی زنان متأهل بافرزند و زنان متأهل ارادی بی‌فرزند‌ ساکن تهران در سال 2023 بود. نمونه پژوهش 148 نفر (74 زن متأهل بافرزند و 74 زن متأهل بی‌فرزند ارادی) بود. روش پژوهش علی‌مقایسه‌ای بود. جهت گردآوری داده ها، آزمودنی­ها  به صورت آنلاین  از ابزار اندازه گیری پرسشنامه‌های رضایت زناشویی انریچ (1993)، طرحواره‌های نقش جنسیتی بم (1981) و معنای زندگی استگر (2006)  استفاده کردند.  نتایج تحلیل واریانس چند متغیری نشان داد که بین دو گروه در رضایت زناشویی تفاوت معناداری وجود داشت و بین دو گروه از نظر طرحواره‌های جنسیتی و معنای زندگی تفاوت معنا‌داری ندارند. همچنین آزمون تک متغیری نشان داد که بین دو گروه در تمامی مؤلفه‌های رضایت‌زناشویی، ارتباطات، حل‌تعارض ‌و‌ تحریف آرمانی  تفاوت معناداری وجود داشت و در مؤلفه‌های طرحواره جنسیتی یعنی زنانه، مردانه و مطلوبیت اجتماعی و مؤلفه‌های معنای زندگی، یعنی حضور معنا و جستجوی معنا تفاوت معناداری وجود ندارد. در کل یافته‌ها نشان داد که در بستر فرهنگی، فرزندآوری بیش از آنکه با ابعاد هویتی و وجودی زنان مرتبط باشد، با کیفیت تجربه رابطه زناشویی ارتباط دارد. همچنین نتایج حاکی از آن بود که زنان بی‌فرزند ارادی نیز می‌توانند سطوح مشابهی از معنا و انسجام هویتی را تجربه کنند. این موضوع بازتابی از تغییرات فرهنگی در نگرش به زنانگی، خانواده و سبک زندگی در جامعه ایران است.