ارائه یک مدل ریاضی مبتنی بر تئوری بازی به‌منظور حداکثرسازی سود در زنجیره تأمین حلقه بسته

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت صنعتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 گروه مدیریت، دانشکده مدیریت،اقتصاد و حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تبریز،تبریز،ایران

3 گروه ریاضی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

4 گروه مدیریت ، واحد تبریز ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تبریز ، ایران

5 tabriz

doi
چکیده

در عصر فعلی رقابت بین سازمان‌ها به زنجیره تأمین نیز منتقل شده است. پایداری زنجیره تأمین شرط لازم و کافی برای پایداری شرکت‌ها است. اساسی¬ترین شرط پایداری یک سازمان، سودآوری آن است. لذا هدف این تحقیق ارائه یک مدل ریاضی مبتنی بر تئوری بازی همکارانه با استفاده از مفهوم تعادل نش به‌منظور حداکثرسازی سود در زنجیره تأمین حلقه بسته است. هدف اصلی در زنجیره تأمین حلقه بسته، حذف اتلاف و بهینه¬سازی مصرف محصولات بوده به‌گونه‌ای که محصولات به دو گروه، دست¬اول و دست¬دوم تفکیک شده و امکان بازگشت محصولات دست¬دوم و بازتولید شده در چرخه مصرف وجود دارد. بااین‌وجود به‌تمامی اعضای زنجیره، منافعی عاید می‌شود. اما واقعیت این است که مشخص نیست کدام عوامل می‌تواند باعث حداکثرسازی منافع اعضای زنجیره تأمین حلقه بسته شود. برای این منظور در تحقیق فعلی یک مدل ریاضی مبتنی بر تئوری بازی با استفاده از مفهوم تعادل نش طراحی می‌شود که در آن همکاری بین اعضای بالادستی و پائین دستی رخ می‌دهد. در نهایت مشخص می‌شود که عواملی نظیر تقاضا، محصولات بازگشتی، محصولات بازیافتی و محصولات بازتولیدی چه اثری بر سود اعضای زنجیره دارند. به‌عبارت‌دیگر چگونه سود کل اعضای زنجیره و سهم تک‌تک اعضا قابل‌افزایش بوده و تحت چه شرایطی این افزایش حاصل می‌شود. نتایج کلی حاصل از تجزیه‌وتحلیل این تحقیق نشان می‌دهد که تقاضا عاملی است که می‌تواند سود تمامی اعضای زنجیره را افزایش دهد و محصولات بازگشتی اثر مثبتی بر سود کل اعضا بر جا می¬گذارد درحالی‌که محصولات بازیافتی و محصولات بازتولیدی، در صورت افزایش، صرفاً سود بازتولیدکننده و بازیافت‌کننده را افزایش می‌دهد و سود سایر اعضا را به شکل قابل‌توجهی در سطوح مختلف کاهش می‌دهد. در این تحقیق سودآوری زنجیره تأمین حلقه بسته با استفاده از تئوری بازی به صورت همکارانه مورد بررسی قرار گرفته و پارامترهای تقاضا، محصولات بازگشتی، محصولات بازیافتی و محصولات بازتولیدی اثرگذار بر سودآوری زنجیره تأمین حلقه بسته، به طور هم زمان مورد بررسی قرار گرفته است؛ بنابراین نوآوری این تحقیق شامل بررسی هم‌زمان تقاضا، محصولات بازگشتی، محصولات بازیافتی و محصولات بازتولیدی اثرگذار بر سودآوری زنجیره تأمین حلقه بسته با استفاده از تئوری بازی همکارانه و مفهوم تعادل نش است.

کلیدواژه‌ها