رفتارهای خودآسیب‌رسان در دختران نوجوان: احتمال خودکشی، نقش عوامل روان‌شناختی و تأثیر همسالان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روانشناسی عمومی، واحد تربت‌جام، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت‌جام، ایران.

2 دکتری علوم تربیتی، گرایش سنجش و ارزیابی، دانشیار دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.

3 دکتری روان‌شناسی، گرایش کودکان استثنایی، دانشیار دانشگاه آزاد اسلامی، تربت‌جام، ایران

4 دکتری روان‌شناسی، دانشیار دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران.

doi
چکیده

هدف: نوجوانان به دلیل عدم رسش کامل شناختی ممکن است نسبت به سایر گروه‌های سنی در معرض مشکلات آسیب روان‌شناختی مانند خودکشی و خودآسیب‌رسانی قرار بگیرند و بررسی عوامل مرتبط با این موضوع از ضروریات مطالعات امروزی است. بنابراین این مطالعه با هدف بررسی رفتارهای خودآسیب‌رسانی در دختران نوجوان، احتمال خودکشی و نقش عوامل روان‌شناختی و همسالان صورت گرفت. روش: این مطالعه به روش توصیفی همبستگی صورت گرفت. جامعه آماری شامل نوجوانان بزهکار کانون اصلاح و تربیت مشهد بود که در بازه زمانی سه‌ماهه اول سال 1399 در مراکز زندان مشهد، به سر می‌بردند. تعداد 148 نفر بر اساس فرمول کوکران انتخاب و با استفاده از سیاهه خودآسیب‌رسانی، مقیاس انگیزه‌های خودآسیب‌رسانی (سانسون و همکاران،1994)، مقیاس مشکلات تنظیم هیجانی (گارنفسکی و همکاران، 2001)، مقیاس خودانتقادی (گیلبرت، کلارک، همپل و میلز، 2004)، پرسشنامه قلدری/قربانی (آلوئوس، 1996) و مقیاس الگوگیری از خودجرحی همسالان (کلایتر، نیکسون (2003) ارزیابی شدند. داده‌های پژوهش با استفاده از روش‌های آماری پیرسون و رگرسیون در نرم‌افزار آماری SPSS نسخه 20 صورت گرفت. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که نقایص تنظیم هیجانی، خودانتقادی و الگوگیری از خودجرحی همسالان به‌صورت معناداری خودآسیب‌رسانی مستقیم را پیش‌بینی می‌کنند (0.05>P). نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های مطالعه می‌توان نتیجه گرفت مشکلات در تنظیم هیجانات، خودانتقادی و همسالان در افزایش رفتارهای خودآسیب‌رسان نقش دارند و می‌بایست در پیشگیری از رفتارهای آسیب‌زا در نوجوانان مدنظر قرار گیرند.

کلیدواژه‌ها