چارچوبهای ارجاع سطح افقی در زبان فارسی
نویسندگان
1 دکترای زبانشناسی همگانی، گروه زبانشناسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.30465/ls.2022.28068.1817چکیده
مقالهی حاضر چارچوبهای ارجاع نسبی و ذاتی سطح افقی را در زبان فارسی بررسی میکند. دادههای واقعی زبانی از پنج جفت گویشور با استفاده از 48 عکس بازی استاندارد «توپ و صندلی» (بوهنمایر، 2008) اخذ شدهاند. تحلیل دادهها نشان داد در سطح افقی کاربرد چارچوب ارجاع نسبی به وضوح غالب است، اما کاربرد چارچوب ذاتی هم نادر نیست. چارچوب ارجاع ذاتی درخصوص صندلی بسیار بیشتر از توپ به کار رفته است و بهعلاوه درخصوص صندلی عمدهی موارد کاربرد آن مستقیم بوده، درحالیکه درخصوص توپ بهندرت کاربرد مستقیم وجود داشته و از اینجا لزوم تفکیک اطلاعات مربوط به موقعیت قرار گرفتن یک شیء از اطلاعات مربوط به جهت قرار گرفتن آن مشخص شده است. رابطهای بهکاررفته هم در چارچوب نسبی و هم در چارچوب ذاتی درخصوص توپ متنوعتر از صندلی بودهاند. نگاشت مختصهها در چارچوب ارجاع نسبی نیز در زبان فارسی از نوع بازتابی است که در آن محور جلو-پشت وارونه میشود، اما محور چپ-راست بدون تغییر باقی میماند.
