واکاوی مولفه‌های به‌کارگیری منابع با رویکرد مدیریت ریسک: مطالعه با رویکرد نظریه رویشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 مدیریت صنعتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار مدیریت صنعتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 استادیار مدیریت صنعتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.71963/smr.2025.1204645
چکیده

مدیریت ریسک یکی از راهکارهای سازمان ها برای مقابله با نااطمینانی در محیط کسب‌وکار است که نقش مؤثری در استفاده از منابع و همچنین حفظ و ارتقای کارایی و اثربخشی و در نتیجه، بهبود عملکرد سازمان دارد. هدف این پژوهش، واکاوی مولفه های به‌کارگیری منابع با رویکرد مدیریت ریسک با بهره گیری از نظریه رویشی (داده‌بنیاد) است. به جهت جمع آوری داده ها در بخش کیفی از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته استفاده شد که مصاحبه‌شوندگان شامل مدیران و کارشناسان یکی از شرکت های فعال در صنعت مس بوده و به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. به‌منظور مدل‌سازی از نسخه اشتراوس و کوربین در رویکرد رویشی استفاده شد. در این فرآیند، 60 مفهوم و 21 مقوله ایجاد شده و در غالب 6 محور تئوری رویشی گروه‌بندی شدند. در بخش اعتبارسنجی کمی مدل، از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری استفاده شد. در ابتدا پرسش‌نامه‌هایی تدوین شده و روایی و پایایی آن ها مورد بررسی قرار گرفت. برای سنجش روایی از روایی محتوا، واگرا و همگرا و برای پایایی از روش آلفای کرونباخ استفاده شده و همگی تأیید شدند. سپس در میان نمونه آماری توزیع گردید. نمونه آماری مدیران و کارشناسان شرکت موردمطالعه بوده که تعداد ایشان بالغ بر 82 نفر بوده و براین‌اساس نمونه‌گیری انجام نشده و تمام شماری شده است. بر اساس تحلیل داده-های پرسش‌نامه، باتوجه‌به عدم نرمال بودن توزیع داده‌ها، از روش حداقل مربعات جزئی به کمک نرم‌افزار اسمارت پی ال اس نسخه 3، مدل تحقیق آزمون شده و مورد تأیید قرار گرفت. بر مبنای این تحلیل ها، میزان تأثیر شرایط علی بر پدیده محوری برابر با 0/508، میزان تأثیر پدیده محوری بر راهبرد برابر با 0/659، میزان تأثیر شرایط زمینه¬ای بر راهبرد برابر با 0/856، میزان تأثیر شرایط مداخله‌گر بر راهبرد برابر با 0/724 و میزان تأثیر راهبرد بر پیامد برابر با 0/733 است.