بازتاب اسلام در ادبیات داستانی عراق مطالعة موردی: داستان‌های آمنه صدر (بنت الهدی)

نویسندگان

1 دانشگاه خوارزمی تهران، گروه زبان و ادبیات عربی، تهران، ایران.

2 دانشگاه خوارزمی تهران، گروه زبان و ادبیات عربی، تهران، ایران.

3 دانشگاه علامه طباطبایی تهران، گروه زبان و ادبیات عربی، تهران، ایران.

4 دانشگاه خوارزمی تهران، گروه زبان و ادبیات عربی، تهران، ایران.

doi
چکیده

پژوهش حاضر تلاشی برای ارزیابی آثار داستانی آمنه صدر با هدف تحلیل دیدگاه‌های او در مبارزه با واپس‌گرایی زنان مسلمان و همچنین تجددگرایی لجام‌گسیختة آنان در عراق و سایر کشورهای اسلامی است. به همین دلیل، آثار داستانی صدر را باید در زمرة ادبیات هوشیاری اسلامی به شمار آورد و آن-را برخاسته از یک نیاز اجتماعی در عراق معاصر دانست؛ زیرا نویسنده از نگارش این داستان‌ها به دنبال تصحیح معنا و مفهوم ارزش‌ها و مفاهیم دینی از پیرایه‌های محیطی و اجتماعی است. برای عملی ساختن اهداف و مبانی پژوهش می‌کوشیم با روش توصیفی و تحلیلی به شناسایی شخصیت‌ها، پیام‌ها و آیات و روایات سه مجموعه داستان کوتاه صدر به نام‌های لیتنی کنت أعلم، صراع من واقع الحیاة، الخالة الضائعة و چهار داستان بلند او به نام‌های الفضیلة تنتصر، إمرأتان ورجل، لقاء فی المستشفی و الباحثة عن الحقیقة بپردازیم. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد اسلام دین مهرورزی، ساده‌زیستی، کرامت، عفاف و اعتماد است، زنان می‌توانند همانند مردان الگوی اسلام شناسی باشند، توکل بر خدا رمز آرامش و آسایش انسان است، برهنگی نشانة آزادی و برخورداری زنان از حقوق برابر اجتماعی نیست بلکه آغازی بر تباهی آنان است، پوشش اسلامی رهبانیت نیست و اسلام مخالفتی با سوادآموزی زنان و حضور آن‌ها در فعالیت‌های اجتماعی ندارد.