بازشناسی دو مفهوم «مردم» و «بندگ» در اندرزنامهها و متون فقهی- حقوقی فارسی میانة زردشتی
نویسندگان
1 دانشیار تاریخ پژوهشگاه علوم انسانی نویسنده مسئول ،تهران،ایران
2 دکتری تاریخ،تهران ایران،
doi
10.30465/ls.2022.38707.2011چکیده
مفهوم «مردم» کلیدیترین واژه در «تاریخ اجتماعی» است. این مفهوم به همین شکل امروزی در متون فارسی میانۀ زردشتی به کار رفته است. مسالۀ پژوهش بررسی تطبیقی دو مفهوم «مردم» و «بندگ / بنده» در اندرزنامهها و متون فقهی - حقوقی و فهم مناسبات اجتماعی از طریق آن است. از این رو پژوهش بر اساس رویکرد زبان شناختی و روش تاریخ مفهوم این پرسش اصلی را طرح میکند که هر یک از این دو واژه در کدام دسته از متون بیشتر ظاهر شدهاند و چگونه بر اعضای اجتماع قابل انطباق هستند؟ مدعای نویسندگان این است که واژة mardōm در معنای عامة مردم، اعم از زردشتی و غیر زردشتی، و غالباً در متون اندرزنامهای به کار رفته و در مقابل، واژة bandag ،در معنای فرمانبر، در متون فقهی- حقوقی به کار میرود و مقصود همان «اتباع» و «پیروان» است که میتواند از پایینترین سطح تا عالیترین سطوح نظم اجتماعی را در بر گیرد و در معنای «بنده» بمثابۀ «برده» نیست، و تنها زرتشتیان را در برمیگیرد.
