پیش بینی احتمال وقوع سیل و حداکثر بارش متحمل زیر حوضه پلدختر با استفاده از روش سری های جزیی

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد خرم آباد، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، خرم آباد، ایران

2 دانشیار اقلیم شناسی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، گروه جغرافیا طبیعی، زاهدان، ایران

3 کارشناس ارشد آب های زیرزمینی، دانشگاه ازاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، گروه زمین شناسی، تهران، ایران

doi
چکیده

سیل پدیده‌ا‌ی ‌طبیعی ‌است‌که ‌جوامع ‌بشری‌آن را به ‌عنوان ‌یک ‌واقعه‌ی ‌اجتناب ‌ناپذیر پذیرفته‌اند. اما رویداد، اندازه ‌و تکرار سیل‌ناشی‌از عوامل‌متعددی ‌است‌که‌بسته ‌به ‌شرایط اقلیمی‌، طبیعی‌و جغرافیایی‌هر منطقه ‌تغییر می‌کند. سالانه در نقاط مختلف دنیا، جان و مال بسیاری از مردم بر اثر سیل به مخاطره می‌افتد و میلیون‌ها تن خاک ارزشمند به وسیله‌ی سیل تخریب می‌شود. سیل یکی از زیان‎بارترین بلایای طبیعی جهان محسوب می‎شود، بررسی‎های آماری نشان داده است که حدود 70 درصد خسارات بلایای طبیعی در ایران ناشی از سیلابها می باشد. دراین پژوهش به برآورد احتمال وقوع سیل و حداکثر بارش متحمل در زیر حوضه پلدختر با استفاده از روش سری های جزیی اقدام شده است، تعداد 20 بارش سنگین 24 ساعته بیش از 40 میلیمتر و تعداد 30 سیل با دبی بیش از 500 متر مکعب در ثانیه انتخاب گردید. معیار برای انتخاب سیل ها این بوده است که، اولاً سیل متصل به سیل قبلی نباشد. بدین منظور فاصله زمانی بین نقطه اوج دو سیل از یکدیگر، باید حداقل 3 برابر مدت زمانی باشد که دبی سیل از مرحله شروع تا رسیدن به دبی نقطه اوج هیدروگراف لازم دارد. دوماً مقدار دبی پس از سیلاب اول و قبل از شروع سیل دوم به کمتر از یک سوم دبی اوج سیل اول رسیده باشد. سپس بر اسال روش سری های جزیی به برآورد دبی سیل و حداکثر بارش متحمل 24 ساعته در دوره های بازگشت 2 ،5، 10، 25، 50، 100 و 200 ساله پرداخته شده است. نتایج نشان داد که هر سال به احتمال 99/99 درصد سیلی با میزان دبی 32/606 متر مکعب و بارش 24 ساعته ای به میزان 07/43 میلیمتر در زیر حوضه پلدختر به وقوع می پیوندد.