بازاندیشی پیرامون نهادهای امنیتی از چشم‌انداز نظریه‌های روابط بین الملل

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی

doi
چکیده

روابط بین‌الملل در عصر جنگ سرد تصویری متصلّب از نهادهای امنیتی حاصل می‌کرد، چراکه تصور نهادهای بین‌الملل همچون تصور سایر پدیده‌های روابط بین‌المللی ریشه در معادلات سیاسی- ایدئولوژیک دنیای دوقطبی داشت. با پایان یافتن جنگ سرد و گذار از چشم‌انداز خردگرایی به چشم‌انداز تأمل‌گرایی این فرصت فراهم آورد که نظریه‌پردازی دربارۀ نهادهای امنیتی تحول یابد. این امر بیش از پیش در خصوص نظریه‌های طرح شده در خصوص دلایل تداوم موجودیت سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) عینیت یافت. بدین ترتیب درک موجود از پدیدۀ نهاد امنیتی همچون سایر پدیده های روابط بین المللی مشروط به مقتضیات نظری در عصر جنگ سرد در دورۀ پساجنگ سرد تغییر یافت. از این نظر و با توجه به مقتضیات پس از جنگ سرد، بازاندیشی پیرامون نهادهای امنیتی ضرورت می یابد. این مقاله تلاشی است در جهت بازاندیشی پیرامون نهادهای امنیتی از چشم‌انداز نظریه‌های روابط بین الملل. این مقاله با استفاده از ابداعات دیدگاه های نهادگرایی نولیبرال، واقع گرایی تدافعی، مکتب انگلیسی، مکتب کپنهاگ و سازه انگاری در صدد توضیح وضعیت بدیلی جهت مطالعۀ موجودیت نهادهای امنیتی می باشد. در واقع می‌توان چنین عنوان کرد که با استفاده از هر دو چشم‌انداز خردگرا و تأمل‌گرا در روابط بین‌الملل زمینۀ مناسبی فراهم می‌شود که با تکیه بر عناصر طرح شده توسط نظریه‌های مذکور مطالعۀ نهادهای امنیتی را یک گام به جلو برد و با فضای پساجنگ سردی در روابط بین‌الملل منطبق ساخت.