تأثیر سیاست‌های پولی و مالی بر بی‌ثباتی مالی در ایران از طریق رفتار اهرمی بانک‌ها و کارآفرینان: یک الگوی تعادل عمومی پویای تصادفی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری بخش اقتصاد دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز

2 استاد بخش اقتصاد دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 دانشیار بخش اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

4 استادیار بخش اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران،

doi
10.48308/jem.2024.236064.1923
چکیده

پژوهش حاضر به بررسی اثرات تکانه‌های پولی و مالی بر پویایی‌های اقتصاد کلان و رفتار اهرمی بانک‌ها و کارآفرینان به عنوان عوامل مهم ایجاد بی‌ثباتی مالی در ایران طی دوره 1401-1368 با استفاده از الگوی تعادل عمومی پویای تصادفی کینزی جدید می‌پردازد. تاکنون رفتار اهرمی بانک‌ها و کارآفرینان در رابطه با بی‌ثباتی مالی در اقتصاد ایران در یک چارچوب تعادل عمومی بررسی نشده است. نتایج نشان می‌دهد که تکانه‌‌های پولی و مالی انبساطی اگرچه باعث رونق اقتصادی می‌شوند، اما با اهرمی کردن بانک‌ها و کارآفرینان، افزایش حاشیه نرخ تسهیلات و نرخ سود سپرده، و کاهش حاشیه بازدهی سرمایه کارآفرین و نرخ تسهیلات، خطر بی‌ثباتی مالی را افزایش می‌دهند. در این حالت، اهرم‌های بانکی و کارآفرینی رفتار موافق چرخه دارند. در نتیجه این تکانه‌ها یک تعارض بین رونق اقتصادی و بی‌ثباتی مالی ایجاد می‌کنند. توابع ضربه-واکنش نشان می‌دهند که تأثیر تکانه پولی نسبت به تکانه مالی بر متغیرهای کلان و همچنین اهرم‌ها و حاشیه‌ها (بی‌ثباتی مالی) بیشتر است. با توجه به اثر افزایشی اهرم‌های بانکی و کارآفرینی بر ظهور بی‌ثباتی مالی در ایران، توصیه می‌شود که با ‌بکارگیری روش‌های مکملی جدید مانند استفاده از سیاست‌های احتیاطی کلان همزمان در جهت افزایش ثبات اقدام شود.