بررسی رابطه جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا در پرتو فرهنگ راهبردی
نویسندگان
1 استادیار روابط بینالملل. گروه روابط بین الملل. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. ایران
2 دانشیار روابط بینالملل. گروه روابط بین الملل. دانشکده روابط بینالملل وزارت امور خارجه. تهران. ایران
3 استادیار روابط بینالملل. گروه روابط بین الملل. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. ایران
4 دانشجوی دکتری روابط بینالملل. گروه روابط بین الملل. دانشگاه تربیت مدرس. تهران. ایران
doi
چکیده
چکیده تشریح الگوهای حاکم بر رابطه میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده آمریکا طی سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی و حتی تبیین چرایی بروز وضعیت کنونی میان دو کشور از رهگذر رهیافتهای متعارف سیاست خارجی و سیاست بینالملل به پژوهشهایی ناکارآمد و ناکافی میانجامد. تشریح واقعیتهای تاریخی برای تبیین این وضعیت و یا استفاده از تحلیلهای مبتنی بر نگرشهای واقعگرایانه، اگرچه برای شناخت وضعیت کلی نه جنگ نه صلح کنونی مفید هستند، اما گویای چرایی تداوم وضعیت و فراتر از آن عدم ادامه و تسری همکاریهای مقطعی نیز نیستند. تحلیل این مناقشه و خصومت دامنهدار میان ایران و آمریکا از یکسو مستلزم توجه به ساختارهای مادی قدرت و تضاد ژئوپلتیک میان دو کشور بوده و از سوی دیگر لاجرم میباید بر بنیانهای شناختی و غیرمادی کنش هر یک از دو دولت مذکور متمرکز شود. بهنظر میرسد چهارچوب فرهنگ راهبردی بهعنوان الگویی که در عین توجه به کنش عینی و قابل محاسبه میتواند الگویی کارآمد برای مطالعه ابعاد و علل مناقشه میان ایران و آمریکا باشد. بر این اساس مقاله پیش رو با عنایت به وجوه پر رنگ امنیتی مناقشه مذکور بر آن است که از رهگذر مطالعه مقایسهای عناصر و مؤلفههای فرهنگ راهبردی دو کشور، تصویری دقیقتر از مناقشه ایران و آمریکا به دست دهد.