تبیین جایگاه زن در روایتهای ازدواج شاهنامه تهماسبی با تکیه بر تحلیل بینامتنیت متن و نگاره
نویسندگان
1 دانشگاه نیشابور، گروه پژوهش هنر، نیشابور، ایران.
2 دانشگاه نیشابور، گروه نقاشی، نیشابور، ایران.
3 دانشگاه نیشابور، گروه نقاشی، نیشابور، ایران.
doi
چکیده
هدف پژوهش حاضر تبیین جایگاه زن در روایتهای ازدواج شاهنامه تهماسبی با تکیه بر تحلیل بینامتنیت متن و نگاره در ایرانزمین بود. جامعه پژوهش حاضر شامل تمام نگارههای شاهنامۀ تهماسبی می باشند. نمونه پژوهش را 29 نگاره تشکیل میدهند که در تمام آنها زنان نقش مهم و کلیدی بر عهده دارند. طرح پژوهش توصیفی-تحلیلی است. شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانهای ـ اسنادی، مشاهده و خوانش بینامتنیت نگارهها و تحلیل عناصر بصری موجود در آثار منتخب بود. دادهها با استفاده از مطالعات بینارشتهای و روش تحلیل محتوا ارزیابی شدند. نتایج یافتهها نشانگر این است که جایگاه زن در روایتهای ازدواج شاهنامه، ریشه در باورهای اسطورهای ایرانیان دارد و از این حیث، دارای اعتبار ویژهای است؛ چرا که در ساختار اسطورهای شاهنامة فردوسی امانت داری و پای بندی به اصول متون اولیه کاملا واضح و هویداست؛ لیکن در تصویرسازی نگارههای شاهنامة تهماسبی به طور آشکار، اختلافاتی با متن دیده میشود که منشا این اختلافات، فرهنگ حاکم بر جامعة صفوی و اعتقادات جامعة مردسالار آن دوره است.
