رفتار موازنهگرانه روسیه در خاورمیانه: مطالعه موردی ایران و عربستان (2012-2018)
نویسندگان
1 دانشیار گروه روابط بینالملل، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
چکیده
چکیده روسیه از سال 2011 میلادی، باملاحظه نخستین زمزمههای تولد نظم جدید منطقهای در خاورمیانه، رویکردهای جدیدی را نسبت به این منطقه حساس در پیشگرفته است. رویکردهایی که نشان از بازیابی نقشآفرینی مسکو در این منطقه دارد. بااینحال خاورمیانه جدید از اساس متفاوت از گذشته بوده و از پیچیدگیهای نوینی برخوردار است. کشورهای این منطقه، امروز از استقلال بیشتری برخوردار بوده و در هم تنیدگی حوزههای مختلف منجر به شکلگیری جبهههایی تودرتو و پیچیده گردیده است. جبهههایی که هرکدام الگوهای خاصی از روابط میان بازیگران را ایجاب مینماید. این پیچیدگیها منجر به ظهور یک رفتار موازنهگرانه تجربی از سوی مسکو در قبال کشورهای این منطقه گردیده است. رفتاری که با اتکا به گزارههایی همچون مداخله مستقیم نظامی، مبارزه با تروریسم، شکلدهی به ائتلافهای ضد غربی و پیگیری استراتژیهای بینالمللی انرژی، مبتنی بر رویکردهای خاصی بوده است. اصلیترین مؤلفههای رفتار موازنهگرانه روسیه در خاورمیانه را میتوان تأکید بر ابعاد کارکردی، بازی با تمام بازیگران دولتی، تقسیمکار بدون ایجاد تقابل و تعامل با بازیگران غیردولتی در نظر گرفت. این رویکرد در قبال جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی، بهعنوان دو بازیگر مهم منطقهای با منافعی که بعضاً متقابل و متعارض هستند، اعمالشده و روابط حسنه و متوازن توأمان مسکو با تهران و ریاض را در برداشته است.