عوامل تعیینکننده در نظم امنیتی غرب آسیا بر اساس نظریه موازنه همهجانبه
نویسندگان
1 دانشیار روابط بین الملل، دانشکده روابط بینالملل وزارت امور خارجه، تهران، ایران
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد مطالعات منطقه ای، دانشکده روابط بینالملل وزارت امور خارجه، تهران، ایران
doi
چکیده
در مقاله حاضر، عوامل و روندهای تعیینکننده در نظم امنیتی منطقه غرب آسیا در سه عرصه ساختارها، بازیگران و فرآیندها بهعنوان پارامترهایی درهمتنیده و مرتبط با یکدیگر واکاوی میشود.چارچوب نظری تحقیق بر موازنه همهجانبه با بهرهگیری از دیدگاه استیون دیوید استوار است، بدین معنا که دولتها نهتنها تهدیدات نظامی بیرونی را در محاسبات امنیتی خود مدنظر قرار میدهند بلکه به مخاطرات داخلی نیز اهتمام میورزند. نگارندگان پس از بررسی ساختارهای تأثیرگذار بر نظم و امنیت منطقه، به تبیین نقش بازیگران فروملی، بازیگران فرامنطقهای و بازیگران ملی میپردازند. سپس فرآیندهای تأثیرگذار بر نظم و امنیت غرب آسیا با تأکید بر اختلافات هویتی، فقر و نابرابری، بحران آب و اسلامگرایی مورد مداقه و واکاوی قرار میگیرد. مقاله در مبحث نهایی به تشریح الگوهای نظم و امنیت منطقهای در غرب آسیا مشتمل بر دو الگوی پازلی و شطرنجی میپردازد که بازیگران دخیل در نظم امنیتی منطقه را در وضعیت سرگشتگی قرار داده است.مقاله چنین نتیجه میگیرد که به دلیل عدم قطعیت و پیشبینی ناپذیری پویشهای منطقهای، بیسامانی در فقدان اصل نظمدهنده، تکثر و تنوع بازیگران و فرآیند نامتعین و سیال،ترسیم آینده نظم و امنیت منطقهای دشوار مینماید. به نظر میرسد در چنین شرایطی، ابتکاراتی چون ایجاد امنیت شبکهای و منطقه قوی تنها راه خروج از وضعیت نابسامان فعلی باشد. روش پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده و برای گردآوری اطلاعات مورد نیاز آن نیز از روش اسنادی و منابع معتبر اینترنتی استفاده شده است.
