تعبیر و تفسیر تصاویر هوایى و ماهواره اى (قسمت چهاردهم)
نویسندگان
doi
چکیده
رسوبات بادى بوسیله فرسایش ، جابجایى، و تخلیه مواد غیرجامد بوسیله باد بوجود مى آیند. رسوبات ناشى از باد اصلى، تپه هاى ماسه اى و رسوبات خاک رس می باشند. تپه هاى ماسه بادى (2) تپه هاى ماسه بادى عبارت از: خاکریزها، تپه ها یا پشته هاى ماسه اى بوجود آمده بوسیله وزش باد مى باشند. معمولاً در جائى که منبع ماسه، باد به اندازه کافى قوى براى فرسایش و حمل ذرّات هم اندازه ماسه و نیز جائى که سطح زمین در روى آن ماسه رسوب کند وجود داشته باشد یافت مى شوند. این شرایط معمولاً در اراضى داخلى، از طریق سواحل ماسه اى با بادهاى ساحلى، نزدیک به جویبارهایى که داراى کف ماسه اى بیرون آمده در طول فصلهاى خشک مى باشند و در مناطق کویرى، جائى که تجزیه ماسه سنگ و سنگ هاى دیگر، ماسه بوجود مى آورد یافت مى شوند. به علاوه رسوبات شسته شده یخرفت گونه و مناطق بستر دریاچه هاى ماسه اى یخرفتى اغلب یک منبع ماسه اى را فراهم مى کنند. از آنجائى که سرعتهاى باد بندرت به اندازه کافى براى بلند کردن ذرات ماسه اى بیش از 1 تا 2 متر از سطح زمین مى باشد، دانه هاى ماسه بوسیله فرآیند «پیشروى تدریجى»(3) جابجا مى شوند بطورى که معمولاً دانه ها با برخورد و جست و خیز در محدوده هاى تقریبى بین 5/0 تا یک متر از سطح زمین حرکت مى کنند. تپه هاى ماسهاى با سطح مقطع نامتقارن با شیب 5 تا 10 درجه در جهت وزش باد و 30 تا 40 درجه در جهتى مخالف باد کم کم شکل مى گیرند. تا زمانى که تپه هاى شنى بوسیله رویش گیاهان تثبیت نشده اند، تپه هاى شنى در جهت مسیر باد حرکت مى کنند زیرا ذرّات ماسه تپه ها از جهتى که باد مى وزد به سمت مخالف (سمتى که تپه شنى از طرف وزش باد تهدید نمى شود) فرومى ریزند. حرکت تپه هاى ماسه اى معمولاً کمتر از سى متر در هر سال است.