تعبیر و تفسیر تصاویر هوایى و ماهواره ‏اى (قسمت چهاردهم)

doi
چکیده

رسوبات بادى بوسیله فرسایش ، جابجایى، و تخلیه مواد غیرجامد بوسیله باد بوجود مى‏ آیند. رسوبات ناشى از باد اصلى، تپه‏ هاى ماسه‏ اى و رسوبات خاک رس می باشند. تپه ‏هاى ماسه بادى (2)  تپه‏ هاى ماسه بادى عبارت از: خاکریزها، تپه ‏ها یا پشته ‏هاى ماسه‏ اى بوجود آمده بوسیله وزش باد مى‏ باشند. معمولاً در جائى که منبع ماسه، باد به اندازه کافى قوى براى فرسایش و حمل ذرّات هم اندازه ماسه و نیز جائى که سطح زمین در روى آن ماسه رسوب کند وجود داشته باشد یافت مى‏ شوند. این شرایط معمولاً در اراضى داخلى، از طریق سواحل ماسه‏ اى با بادهاى ساحلى، نزدیک به جویبارهایى که داراى کف ماسه ‏اى بیرون آمده در طول فصلهاى خشک مى‏ باشند و در مناطق کویرى، جائى که تجزیه ماسه ‏سنگ و سنگ‏ هاى دیگر، ماسه بوجود مى‏ آورد یافت مى‏ شوند. به علاوه رسوبات شسته شده یخرفت گونه و مناطق بستر دریاچه ‏هاى ماسه ‏اى یخرفتى اغلب یک منبع ماسه‏ اى را فراهم مى‏ کنند. از آنجائى که سرعتهاى باد بندرت به اندازه کافى براى بلند کردن ذرات ماسه‏ اى بیش از 1 تا 2 متر از سطح زمین مى ‏باشد، دانه‏ هاى ماسه بوسیله فرآیند «پیشروى تدریجى»(3) جابجا مى‏ شوند بطورى که معمولاً دانه‏ ها با برخورد و جست و خیز در محدوده‏ هاى تقریبى بین 5/0 تا یک متر از سطح زمین حرکت مى ‏کنند.  تپه‏ هاى ماسه‏اى با سطح مقطع نامتقارن با شیب 5 تا 10 درجه در جهت وزش باد و 30 تا 40 درجه در جهتى مخالف باد کم کم شکل مى‏ گیرند. تا زمانى که تپه‏ هاى شنى بوسیله رویش گیاهان تثبیت نشده ‏اند، تپه‏ هاى شنى در جهت مسیر باد حرکت مى‏ کنند زیرا ذرّات ماسه تپه ‏ها از جهتى که باد مى‏ وزد به سمت مخالف (سمتى که تپه شنى از طرف وزش باد تهدید نمى‏ شود) فرومى‏ ریزند. حرکت تپه‏ هاى ماسه‏ اى معمولاً کمتر از سى متر در هر سال است.

کلیدواژه‌ها