جنگ جهانی علیه تروریسم از منظر حقوق بین الملل بشردوستانه
نویسندگان
1 دانش آموخته دوره دکتری تخصصی حقوق بین الملل عمومی، گروه حقوق بین الملل، دانشکده حقوق، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران
2 استادیار حقوق بین الملل، دانشکده حقوق، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، دامغان، ایران
doi
چکیده
یکی از شاخصهای مهم جنگهای امروزی ورود نهادهای غیردولتی و فروملی، در نتیجه ساختار نامتوازن مخاصمات است. طی دهه های اخیر، تحت تاثیر پیشرفتهای سریع فنآوریهای تولید سلاح، شاهد افزایش فاصله طرفین درگیری از لحاظ ظرفیتهای نظامی، بر هم خوردن توازن قوا و تقسیم آنها به طرف قوی وضعیف بودهایم که پیامد طبیعی چنین وضعیتی، ابداع شیوه های جنگی نامتقارن ، بدون ساختار و مبتنی بر کاربرد ابزار و شیوه های نامتعارفی چون توسل به اقدامات تروریستی بودهاست. ظهور شیوه های مذکور باعث کشیده شدن دامنه درگیری نظامی به جوامع شهروندی و کاهش پایبندی طرفین مخاصمه به اصول اساسی حقوق بشردوستانه بین المللی به عنوان یگانه ابزار حقوقی حفظ جان افراد و اموال غیرنظامی در برابر آثار سوء حملات نظامی گردیده است. از آن گذشته تغییر ماهیت جنگ های امروزی و رفتن به سوی درگیری های غیردولتی با اهداف قومی، مذهبی و هویت طلبانه توسعه میدان نبرد و ورود افراد غیرنظامی به عنوان جنگجو را بدنبال داشته که مرز تشخیص بین نظامیان و افراد غیرنظامی را تا حد زیادی تیره و تار می نماید. در نهایت نبود اجماع بین المللی در خصوص تعریف تروریسم و مصادیق آن، برخورد سیاسی کشورها و بعضا استفاده ابزاری آنها از گروه های تروریستی، انحصار اعمال اصول حقوق بشردوستانه بر وضعیت های جنگی در حالی که بخشی از اقدامات تروریستی خارج از صحنه نبرد روی می دهد و... از عواملی هستند که چالش مذکور را تشدید نموده است.