بررسی «پندنامه انوشیروان» (راحه الانسان) از منظر موضوع و شخصیت الگو

نویسندگان

1 استاد تمام و عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی و مدیر گروه رشته ایرانشناسی

2 ایرانشناسی.بنیاد ایرانشناسی.دانشگاه شهید بهشتی

3 استاد / پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

doi
10.30465/ls.2023.32156.1881
چکیده

اندرزنامه نویسی در ایران، از پیشینه‌ای قابل‌توجه و غنی برخوردار است و اندرزنامه‌های بازمانده از دوره ساسانی از شواهد آن هستند. در چند سده اول هجری، عوامل چندی، ضرورت اندرزنامه نگاری را پیش آورد. در این میان، به نظر می‌رسد بیشتر نویسندگان اندرزنامه‌های فارسی اولیه در ایران دوره اسلامی، سعی کردند در قالب و ظاهری اسلامی، مفاهیم فرهنگ و سنت باستان را احیا کنند. بررسی این اندرزنامه‌ها از منظر موضوع و شخصیت الگو، نکات قابل‌توجهی در این زمینه را آشکار می‌کند.در این مقاله، تلاش شده تا پندنامه انوشیروان یا راحه الانسان، از این دو منظر مورد بررسی قرار گیرد. بررسی پیشینه انجام این نوع تحقیق، نشان داد که این پندنامه تاکنون از این دو وجه، تحلیل نشده است. موضوعات اندرزی در این پندنامه از توصیه‌های معنوی گرفته تا کسب فضائل اخلاقی و مهارت رفتارهای اجتماعی را دربرمی‌گیرد. شخصیت‌های الگوی این پندنامه نیز بیشتر شخصیت‌های تاریخی، اسطوره‌ای و حماسی متعلق به ایران باستان مانند انوشیروان، قباد، اردشیر و... هستند. روش انجام این مقاله، کتابخانه‌ای و بر اساس تحلیل و بررسی متن پندنامه انوشیروان صورت گرفته است. هدف از انجام این مقاله، علاوه بر بررسی پندنامه از دو منظر مذکور، برجسته کردن اقبال نویسنده به احیای تفکر و فرهنگ ایران باستان است.

کلیدواژه‌ها