واکاوی چالش‌های تحصیلی ازدواج زودهنگام دختران دانش آموز

نویسندگان

1 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

2 کارشناسی ارشد تحقیقات آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایران

doi
10.61186/iau.1189102
چکیده

هدف پژوهش حاضر، واکاوی چالش‌های تحصیلی ازدواج زودهنگام دختران دانش ­آموز بود. جامعه پژوهش تمامی متون چالش های تحصیلی ازدواج زود هنگام دختران دانش­ آموز بود. نمونه پژوهش با درنظرگرفتن میزان ارتباط با متون چالش‌های تحصیلی و ازدواج زودهنگام غربال و تعداد 30 منبع برای بررسی نهایی انتخاب شد. روش پژوهش سنتز پژوهشی و با بهره‌مندی از گام‌های هفت‌گانه سندلوسکی و باروس (2007) بود. جهت گردآوری داده‌ها، از مقالات مرتبط با حوزه ازدواج زودهنگام و چالش‌های تحصیلی در داخل کشور استفاده شد که در فاصله سال‌های 1389 تا 1402 با استفاده از روش کیفی انجام شده بود و در مجلات علمی پژوهشی معتبر داخلی منتشر شده بودند. داده ها با استفاده از تحلیل تماتیک و کدگذاری باز و محوری منابع منتخب مورد تحلیل قرار گرفت. در نهایت نتایج این تحلیل4 مولفه اصلی و 7 مولفه فرعی بود. مولفه‌های اصلی تضعیف سرمایه فرهنگی، پیامدهای تقلیل استقلال شخصی و شغلی و ضعف‌های ساختاری آموزش‌وپرورش بود. هم­چنین در پی تحلیل‌ها مهم‌ترین علل زمینه‌ساز ازدواج زودهنگام نیز شناسایی شد که متشکل از یک بعد اصلی تحت عنوان شرایط علّی و زمینه‌ساز ازدواج زودهنگام و چهار بعد فرعی شامل عوامل خانوادگی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بود. بدین ترتیب آگاه‌سازی والدین در زمینه اثرات سوء ازدواج زودهنگام دختران موثر بود و از آن­جایی که بخشی از این فرایند مرتبط با آموزش و ارتقای فرهنگی خانواده­هاست اهمیت تحصیلات به ‌عنوان ابزاری برای افزایش سن ازدواج، غیر قابل انکار است. لذا از سیاست‌گذاران آموزشی و تربیتی انتظار می­رود در ابعاد مختلف به خصوص بعد فرهنگی نقش مهمی را ایفا کنند.