سناریوهای نظم منطقه خاورمیانه تا سال 2030 با تاکید بر کنشگری ایران و عربستان
نویسندگان
1 استاد علوم سیاسی دانشگاه شاهد
2 دانشجوی دکتری رشته مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی دانشگاه شاهد
doi
چکیده
بعد ازپیروزی انقلاب اسلامی، یکی از مدلهای نظم منطقهای در خاورمیانه،رقابت بین دو نظم انقلابیگری با محوریت جمهوری اسلامی ایران و نظم غربگرا با محوریت آمریکا و بازیگری عربستان وهمپیمانان منطقهای و فرامنطقهای آن بوده است.ولی با توجه به سیال بودن و پرشتاب بودن تحولات در این منطقه،ظهور بازیگران رسمی و غیررسمی جدید، محیط پیچیده و آشوبناک منطقه و به تبع آن، وجود عدم قطعیتهای متعدد نمیتوان از تثبیت کامل این الگوی نظم دوقطبی در منطقه خاورمیانه سخن به میان آورد و ممکن است نظم منطقهای خاورمیانه در دهه آینده دستخوش دگرگونیهای بسیاری شود.پژوهش پیش روی درصدد پاسخگویی به این پرسش اصلی است که سناریوهای آینده نظم منطقهای خاورمیانه تا سال 2030 چگونه خواهند بود و سناریوی مطلوب برای جمهوری اسلامی ایران و عربستان سعودی در ذیل این الگوهای نظم منطقهای کدام است؟ در پاسخ به سوالات از روش شناسایی و تحلیل پیشرانهای اثرگذار بر شکلدهی به نظم منطقهای و همچنین شناسایی شگفتی سازها و نشانک های ضعیف از طریق مصاحبه خبرگان واز طریق نرم افزار میک مک استفاده شده است. یافته های پژوهش منطبق بر اثرگذاری پیشرانهای کلیدی و تحلیل بلوک بندی های قدرت در این منطقه بیانگرآن است که طیف وسیعی از سناریوها را میتوان درخصوص نظم منطقهای خاورمیانه مطرح ساخت اما مطلوبترین نظم برای ایران هژمونی نظم انقلابی گری و محتملترین سناریو برای جمهوری اسلامی، تداوم سناریوی موازنه قوا در این منطقه است.در مقابل مطلوبترین سناریو برای نظم غربگرا هژمونی نظم غربی-سلفی(بامحوریت عربستان سعودی) و محتمل ترین سناریو برای نظم غربگرا نیز تداوم سناریوی نظم موازنه قواست.
