تحلیل فرهنگی - دینی نقش حجاب در بهزیستی روان‌شناختی و تکوین هویت فردی زن

نویسندگان

1 استادیار، گروه علوم تربیتی، مجتمع آموزش عالی شهیده بنت الهدی، جامعه المصطفی (ص) العالمیه، قم، ايران

2 دانشجوي كارشناسي ارشد روان شناسي تربیتی، گروه علوم تربیتی، مجتمع آموزش عالی شهیده بنت الهدی، جامعه المصطفی (ص) العالمیه، قم، ايران

doi
10.82542/jwc.2025.1215821
چکیده

هدف پژوهش حاضر ، تحلیل فرهنگی - دینی نقش حجاب در بهزیستی روان‌شناختی و تکوین هویت فردی زن بود. جامعه آماری تمامی متون  دینی ، فرهنگی و روان‌شناختی بود.  نمونه پژوهش متون مرتبط با حجاب ، بهزیستی روان­شناختی و هویت فردی زن بود. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی است. جهت گردآوری داده ها از روش  کتابخانه ای به  صورت فیش برداری نظامند از منابع  معتبر روان­شناختی با تأکید بر سازه بهزیستی روان‌شناختی ریف،( 1989) و منابع اسلامی (آیات قرآن، احادیث و متون دینی) استفاده شد.  یافته‌ها نشان داد که حجاب از طریق   افزایش خودپذیری، تقویت استقلال فردی، تسهیل تسلط بر محیط، تعمیق روابط مثبت، افزایش هدفمندی در زندگی و تسریع رشد شخصی که از مقوله های شش گانه بهزیستی روان­شناختی می­باشند برتقویت هویت فردی زنان تأثیر می‌گذارد و حجاب نه تنها یک تکلیف دینی، بلکه یک سرمایه‌ی فرهنگی-روان‌شناختی مؤثر، در ارتقای سلامت روان و هویت‌یابی زنان است. حجاب نه به عنوان یک محدودیت، بلکه به عنوان یک منبع روان‌شناختی  و فرهنگی عمل می‌کند که از طریق مکانیسم‌های مختلف بهزیستی روان‌شناختی و شکل‌گیری هویتی مستقل و یکپارچه به زنان کمک می‌کند. بنابراین ضروری است که  به ابعاد روان‌شناختی حجاب در برنامه‌ریزی‌های فرهنگی و مشاوره‌ای توجه  ویژه ای به عمل آید.