تبیین تطبیقی عوامل مؤثر بر داوری و تصمیم‌سازی زنان از دیدگاه قرآن و روان‌شناسی فرهنگی

نویسندگان

1 دکترای تخصصی، گروه معارف‌اسلامی، دانشکدۀ الهایت و علوم‌اسلامی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.82542/jwc.2026.1225513
چکیده

هدف پژوهش حاضر ، تبیین تطبیقی عوامل مؤثر بر داوری و تصمیم‌سازی زنان از دیدگاه قرآن و روان‌شناسی فرهنگی بود.جامعه پژوهش شامل  تمامی متون مرتبط با داوری و تصمیم‌سازی زنان از دیدگاه قرآن و روان‌شناسی فرهنگی بود. نمونه پژوهش  آیات قرآن و متون روان­شناسی­  فرهنگی بود. روش پژوهش از نوع مطالعات تحلیلی–تطبیقی است‌. جهت گردآوری اطلاعات،استخراج داده‌های قرآنی از طریق مطالعه موضوعی آیات و مراجعه به تفاسیر معتبر انجام گرفت. و متون روان‌شناسی فرهنگی  با استفاده از مطالعات و فیش برداری  صورت گرفت. سپس داده­ها در کنار یکدیگر قرار گرفت تا شباهت‌ها، هم‌پوشانی‌ها و تمایزهای دو چشم‌انداز مشخص شد. نتایج  تحلیل نشان داد که شاخص‌های قرآنی شامل ادراک، موقعیت اجتماعی، شیوۀ مواجهه عاطفی و دلالت‌های فرهنگی مرتبط با داوری زنان  بود. و شاخص‌های روان‌شناسی فرهنگی شامل حساسیت اخلاقی، نقش تجربه زیسته، ذهنیت رابطه‌محور، و تاثیر انتظارات فرهنگی در فرایند تصمیم‌سازی زنان می­باشد. همچنین در بخش قرآنی، آیات مرتبط با الگوهای ادراکی و عاطفی زنان براساس تفاسیر معتبر بررسی شد  و به‌ویژه آیۀ ۱۸ سورۀ زخرف که در آن ابعاد زیباشناختی، نحوۀ مشارکت و نوع مواجهۀ زن در موقعیت‌های اجتماعی مطرح و از منظر تفسیری، مبنایی برای واکاوی ریشه‌های فرهنگی داوری زنانه به­دست آمد. در بخش روان‌شناسی فرهنگی، یافته‌های معتبر دربارۀ عوامل مؤثر بر حساسیت اخلاقی، سبک قضاوت و تصمیم‌گیری زمینه‌مند تحلیل و با داده‌های قرآنی هم‌نشین شدند. بنابراین هم‌گرایی قرآن و روان‌شناسی فرهنگی می‌تواند چارچوبی نوین برای بازتعریف رابطۀ عقل، احساس و فرهنگ در فرایندهای داوری زنان فراهم سازد و افق‌های تازه‌ای را در مطالعات جنسیت و علوم‌انسانی بگشاید.