ولایت تکوینی زن در فرهنگ قرآنی با نگاه روان شناختی
نویسندگان
1 استادیار، گروه معارف، دانشکده علوم انسانی، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه عرفان اسلامی، دانشکده علوم انسانی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
3 دانشجوی دکتری الهیات و معارف اسلامی، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم انسانی، واحد بین المللی اروند، دانشگاه آزاد اسلامی، آبادان، ایران
doi
10.82542/jwc.2026.1232282چکیده
هدف پژوهش حاضر، بررسی ولایت تکوینی زن در فرهنگ قرآنی با نگاه روانشناختی بود. جامعه پژوهش تمامی متون مرتبط با ولایت تکوینی زن در فرهنگ قرآنی بود. نمونة پژوهش مباحث و متون مرتبط با ولایت تکوینی، آیات قرآن و متون روانشناسی اسلامی بود. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی بود. جهت گردآوری دادهها از مطالعه اسنادی و کتابخانهای و به صورت فیشبرداری از آیات قرآن کریم و متون روانشناسی اسلامی استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد ولایت تکوینی از طریق اسماء و صفات الهی تحقق مییابد. و خداوند در قرآن کریم انسانها را به درک اسماء حسنای خویش دعوت می کند. بنابراین وصول به مقام ولایت با حصول شرایطی برای انسان اعم از زن و مرد امکان دارد. همچنین با توجه به نظریه ولایت تکوینی، که از یک طرف مربوط است به استعدادهای نهفته در انسان و کمالات بالقوه ایی که توانایی به فعلیت رسیدن دارد و از طرف دیگر به رابطه انسان با خدا مربوط است، از دیدگاه روانشناختی انسانها با توجه به این دو اصل (استعداد نهفته و رابطه با خدا) در رسیدن به چنین مقامی بر اساس تلاش خود، برابر هستند و چنین مسئله ای برای زنان نیز تایید می شود. در نهایت زن به عنوان یک انسان سالک، غیر از ولایت بر خوشتین می تواند بر نظام تکوین و خارج از نفس خویش نیز ولایت داشته باشد.