کاربست گره در سطوح آزاد با الگوبرداری انتقال گره در گنبدهای ایرانی به شیوه تجانس
نویسندگان
1 دانشگاه هنر اسلامی تبریز
2 استاد دانشگاه هنر اسلامی تبریز
doi
10.30495/jsps.2023.1976429.1027چکیده
سطوح آزاد از نیازهای معماری معاصر محسوب میشود؛ ظهور این سطوح سبب شد تا اسلوب بکاررفته در ساختار گرههای استفاده شده در معماری اسلامی با آن همخوان نباشند. زیرا گسترشپذیری سطوح آزاد به صورت غیرمنتظم و سهبعدی بوده، اما گرهها در اصول ساختاری سنتیشان به صورت دو بعدی گسترش مییافتند. از آنجا که گرهچینی یکی از تزئینات اصیل و هویتبخش در معماری جهان اسلام است؛ یافتن راهبرد انتقال گره بر سطوح آزاد بر مبنای اصالت تاریخی برای هویتبخشی معماری معاصر و توسعه دستاوردهای معماری گذشته لازم و ضروری است. معمار ایرانی تلاش کرده تا با کشف ویژگیهای هندسی گنبد و گره این دو عنصر را با یکدیگر مطابقت دهد و برای اینکار راهکارهای متنوعی را طراحی کرده است. این تحقیق از نوع تحقیق های کیفی است که با انتخاب و مطالعه گره های های بکار رفته در دو نمونه از گنبدهای ایرانی با روش توصیفی-تحلیلی کار شده است تا به به این پرسش پاسخ دهد: چگونه میتوان اصول هندسی گره بکار رفته در سطوح گنبدهای معماری ایرانی-اسلامی را در سطوح آزاد معماری معاصر بکار گرفت؟ یافته های تحقیق نشان می دهد: یکی از راهکارهای انتقال گره به سطح گنبد، تعمیم بر شبکهای مبتنی بر قسمتهای شعاعی ترکین بود، انتقال گرهها به این شبکه در گنبدها سبب شکلگیری تجانس همسانگرد میشود. از آنجا که مدل توپولوژیک سطوح آزاد مبتنی بر خطوط نربز (NURBS) است، امکان گسسته سازی و تعریف شبکهای از نقاط را بر روی آن به وجود میآورد که بکارگیری تبدیل تجانس ناهمسانگرد برای انتقال گره را ممکن میسازد.