ارزیابی پیامدهای فضایی جابهجایی روستای یخ کش استان مازندران با رویکرد پایداری زیستمحیطی
نویسندگان
1 گروه شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه معماری, واحدپردیس, دانشگاه آزاداسلامی, پردیس, ایران
doi
10.30495/jsps.2023.1974580.1023چکیده
اجرای طرح جابجایی روستای یخکش به دلیل آبگیری سد گلورد و خطر وقوع سیل و آبگرفتگی در سال 1388 صورت گرفت که با پیامدهای فراوان برای زندگی روستاییان همراه بود. هدف پژوهش حاضر بررسی و ارزیابی پیامدهای جابجایی روستا و مشکلات مردم روستای یخکش در شهرستان بهشهر بود. برای رسیدن به هدف مطلوب این پژوهش از اسناد و مدارک کتابخانه و مطالعات میدانی استفاده شده است. همچنین با استفاده از روشهای مختلف گردآوری اطلاعات بهویژه مشاهده و مصاحبه با 51 خانوار، نظرات و مشکلات ساکنین در خصوص روستای جدید موردبررسی قرار گرفت. جهت ارزیابی نیز از روش ارزیابی تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شده است. مردم روستای یخکش پس از جابجایی به سبب احداث سد گلورد، با مشکلات عدیدهای روبهرو هستند. عدم رضایت مردم و برآورده نشدن انتظارات آنها موجب مهاجرت تعداد زیادی از خانوادهها از روستای یخکش شده است. نتایج مطالعه حاکی از آن است که اکثر خانوارهای روستایی بعد از جابجایی فعالیت دامداری را انجام نمیدادند. مشکل حذف دامپروری در روستای یخکش باعث ایجاد مشکلات عدیده مانند کاهش منابع درآمدی خانوار و افزایش هزینههای زندگی شده که بهعنوان بزرگترین مشکلات روستاییان پس از جابجایی خود را نمایان ساخته است. همچنین بر اساس نتایج تحلیل عاملی اکتشافی، عدم رعایت ملاحظات کالبدی- زیرساختی، عدم رعایت ملاحظات زیستمحیطی در احداث روستای جدید، عملکرد اجتماعی نامناسب سکونتگاه جدید، مشکلات مرتبط با وضعیت اقتصادی خانوار روستایی و عملکرد نامناسب سکونتگاههای جدید از بعد فرهنگی- روانی مهمترین مشکلات روستاییان پس از جابجایی ارزیابی شدند که 46/52 درصد واریانس تجمعی را به خود اختصاص دادند.
