چالشها و فرصتهای عربستان‌سعودی در تقابل یا تعامل با جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

2 گروه روابط بین الملل،واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران

3 گروه حقوق،دانشکده حقوق و علوم سیاسی،دانشگاه آزاد،قشم،ایران

doi
چکیده

عربستان و ایران دو کشور عمده و تعیین کننده در منطقة خاورمیانه هستند و روابط پُرفراز و نشیبی را تجربه کرده اند. این دو کشور در سیاست خارجی خود با چالشهایی مواجه هستند که این چالشها باعث شده‌اند هر دو کشور با توجه به همسایه بودن، روابط حسنه‌ای نداشته باشند. سوال اساسی این مقاله آن است که عمده ترین عوامل موثر در روابط عربستان‌سعودی با جمهوری اسلامی ایران چیست؟ در پاسخ این فرضیه مطرح می شود که مهم ترین عوامل تأثیرگذار در روابط دو کشور شامل شکل گیری انقلاب اسلامی در ایران، پایان جنگ تحمیلی، حادثة 11 سپتامبر، بیداری اسلامی، ژئواکونومیک و منابع انرژی، ژئوپلیتیک شیعه، دست یابی ایران به انرژی هسته ای، رویکرد امنیتی دو کشور، تحولات منطقه ای و بین المللی مثل روی کار آمدن محمد بن سلمان در عربستان و نقش قدرت های فرامنطقه ای در روابط دو کشور بوده است. این مقاله با شیوة توصیفی- تحلیلی در صدد بررسی الگوی روابط ایران و عربستان پس از انقلاب اسلامی ایران تا سال 1402 است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که الگوی روابط ایران و عربستان پس از انقلاب اسلامی تا کنون از تقابل به تعامل و برعکس از تعامل به تقابل در چرخش بوده است.