شناسایی پیشران های تاب آوری شهری با رویكرد آینده پژوهی سناریو مبنا (نمونه موردی: شهر ساری)

نویسندگان

1 گروه شهرسازی،پردیس بین الملل،واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

3 دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی، واحد بین المللی ارس، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

4 دانشجوی دکتری شهرسازی، واحد بین المللی ارس، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

doi
DOI: 10.30495/JSPS.1402.1106629
چکیده

تاب آوری کالبدی،می تواند وضعیت جوامع را از نظر ویژگی های فیزیکی و جغرافیایی تأثیرگذار در هنگام برروز سانحه ارزیابی نماید. برای این کار از روشهای ترکیبی اسنادی و پیمایشی، جهت تحلیل داده ها از نرم افزار Micmac استفاده شده است.مطالعات صورت گرفته 20 متغیر اولیه تأثیرگذار بر تاب آوری در ابعاد اجتماعی، اقتصادی، نهادی و زیست محیطی انتخاب شده و در نهایت بر مبنای نظرات 30 کارشناس، پنج متغیر کلیدی حاشیه نشینی، مهاجرت، درصد شهرنشینی از گروه شاخص اجتماعی و متغیرهای سطح درآمد و نرخ اشتغال از گروه شاخص اقتصادی در ماتریس اثرات متقاطع نرم افزار Micmac شناسایی شد. در ادامه، پس از تعریف وضعیت های مطلوب و فاجعه برای هر یک از متغیرهای کلیدی و ارزیابی تأثیر هر یک از این وضعیت ها بر یکدیگر توسط متخصصان، با استفاده از نرم افزار Scenario Wizard به تحلیل الگوهای سناریوهای پیش روی شهر ساری پرداخته شد .نتایج حاصل از این تحلیل منجر به ارائه و پیشنهاد یک سناریوی مطلوب و یک سناریوی فاجعه برای آینده تاب آوری شهر ساری شده است در صورت ایجاد و تأمین زیرساخت های اجتماعی، اقتصادی، نهادی و زیست محیطی و برنامه ریزی های استراتژیک و آینده نگرانه در عرصة تاب آوری در سطوح مختلف برنامه ریزی شهری، سناریوی مطلوب برای آینده شهر ساری دنبال خواهد شد در غیر این صورت در بلندمدت با تخریب و عدم تأمین زیرساخت های ضروری، تحقق سناریوی فاجعه و تخریب عناصر تاب آوری در شهر ساری سرعت می گیرد