مقایسه کارائی دو مدل WARSEM و WEPP Road در بررسی تأثیر احداث جاده بر مقدار فرسایش و رسوب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی طبیعت ، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران

2 استاد تمام، گروه مهندسی طبیعت، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 استاد تمام، گروه مهندسی طبیعت، دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران

doi
چکیده

مدیریت صحیح حوزه‌های آبخیز نیاز به شناخت جاده‌های موجود و اثرات آن‌ها بر منابع طبیعی دارد. هدف از این پژوهش بررسی اثر جاده‌سازی بر میزان فرسایش و تولید رسوب در جاده جدید هشتگرد - طالقان در استان البرز بود. بدین منظوراز جاده آسفالته به طول ۲۶ کیلومتر و جاده خاکی به طول 9 کیلومتر به ترتیب 17 و 11 نمونه برداشت و با استفاده از دو مدل WARSEM و WEPP Road رسوب‌دهی جاده محاسبه و با مقدار واقعی مقایسه گردید. نتایج نشان داد با اندازه‌گیری مستقیم فرسایش، کل رسوبات به‌جامانده در طول مسیر 32/17259 تن در سال به دست آمد که 45/6241 تن در سال مربوط به دیواره خاک‌برداری و 87/11017 تن در سال مربوط به دیواره خاک‌ریزی می‌باشد. با استفاده از مدل WARSEM، میزان کل رسوب‌دهی از جاده آسفالته و خاکی برابر 67/15172 تن در سال، معادل 14/52 تن بر هکتار در سال، برآورد شد که از این مقدار 53/9464 تن در سال، معادل 03/48 تن بر هکتار در سال سهم دیواره خاک‌برداری و دیواره خاک‌ریزی جاده آسفالته و 14/5708 تن در سال، معادل 22/63تن بر هکتار در سال سهم دیواره خاک‌برداری و دیواره خاک‌ریزی جاده خاکی می‌باشد. میزان رسوب‌دهی جاده با استفاده از مدل WEPP Road، برای جاده آسفالته 23/28 تن بر هکتار و برای جاده خاکی 48/43 تن بر هکتار بدست آمد. با توجه به ‌اندازه گیری مستقیم رسوب، مدل WARSEM نسبت به مدل دیگر توانایی خوبی در بررسی رسوب‌دهی جاده داشته است.