بررسی انتقادی نظام‌های سیاسی در روابط بین الملل براساس مفهوم عدالت از منظر غرب و اسلام(با تاکید بر اندیشه های شهید مطهری و امام موسی صدر)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران.

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.

3 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد اندیمشک دانشگاه آزاد اسلامی، اندیمشک، ایران.

doi
چکیده

مفهوم عدالت، از دیرباز در اندیشه بشری جایگاهی ویژه داشته وهمواره مورد بحث و بررسی فلاسفه، متکلمان و اندیشمندان بوده است. ازآنجاکه یکی از ابعاد نقصان تحلیلی رهیافت‌های نظـري انتقادی هنجاری مسئله تأثیرات انگاره‌ها و دیدگاه‌های حکمای دینی است، تلاش پژوهش حاضر بررسی این موضوع از این منظر است. بدون تردید، شهید مطهری و شهید صدرازجمله متفکران برجسته قرن حاضردر حوزه فلسفه عدالت هستندکه درتبیین و تفسیرعدالت وشاخصه‌های تحلیل عدالت نقشی بسزا ایفا کرده‌اند.لذا، بررسی اندیشه‌های فلسفی این دو متفکر در مطالعه موضوع عدالت در مقایسه بااندیشمندان غربی موردتوجه قرارگرفته است.لذا سؤال اصلی این مقاله آن است که وجوه افتراق و اشتراک مفهوم عدالت در دیدگاه های متفکران غربی ب اندیشه های اسلامی شهید مطهری و شهید صدردر چه مواردی است؟ یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که اشتراکات آن‌ها در الهی بودن مبنای عدالت، نقد الگوهایی چون کمونیسم و لیبرالیسم،ضرورت عدالت برای سعادت انسان و جامعه و وظیفه حکومت در برقراری عدالت است. اما ایرادی که به آن ها وارد است، این است که تنها به یک بعد از حقیقتی چند بعدی پرداخته و دیگر ابعاد وارکان آنرا مورد توجه قرار نداده اند؛در حالی که اسلام بانگرشی جامع به این موضوع پرداخته و عدالت را از زوایای مختلف مورد بحث قرارداده است،به گونه ای که درجامعه اسلامی حقی ازکسی ضایع نشود. مقاله حاضر بااستفاده ازروش توصیفی- تحلیلی و تطبیقی وبا بهره مندی ازابزار کتابخانه ای ابتدا سیر تطور عدالت در غرب و اسلام را بررسی کرده و سپس آن ها را به صورت منطقی مقایسه کرده است.