پيشران های موثر بر اهميت نفت و امنيت منطقه ای غرب آسيا

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

2 مدرس دانشگاه خوارزمی

3 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود

doi
چکیده

منطقــه غــرب آســیا از نظــر ژئواکونومیــک، ژئوپلتیــک و ژئواســتراتژیک اهمیــت ویــژه ای دارد به طوری که پس از پیداش نفت در غرب آسیا این ماده سیاه نقش بسیار مهم و تعیین کننده ای در سیاست خارجی کشورهای غرب آسیا پیدا کرد. امروزه غرب آسیا یک سوم نفت جهان را تأمین می‌کند و سوال اصلی این است که پیشران های اصلی تاثیرگذار بر اهمیت نفت و امنیت منطقه ای غرب آسیا در آینده کدامند و این پیشران ها چه تاثیراتی بر ثبات در این منطقه خواهند داشت؟ در پاسخ می توان این فرضیه را مطرح کرد که کاهش مصرف نفت بر پایه افزایش نگرانی های زیست محیطی و تلاش برای عدم وابستگی به نفت، منجر به سوق کشورهای تولید کننده نفت به بهره برداری از اقتصاد غیرنفتی شده که زمینه همکاری های اقتصادی غیرنفتی در چارچوب وابستگی متقابل در منطقه غرب آسیا را ایجاد خواهد کرد که در نتیجه موجب افزایش ضریب امنیت و کاهش احتمال نزاع در سطح منطقه می شود. یافته های پژوهش حاکی از آن است که کشف نفت برای اولین بار در ایران و غرب آسیا، این منطقه را به «بزرگترین منطقه نفتی جهان» تبدیل کرد؛ موضوعی که باعث شد تا غرب آسیا میدان رقابت قدرت‌های بزرگ باشد. لذا اگر تا پیش از این سایر برتری‌های ذاتی غرب آسیا برای قدرت‌های جهانی و منطقه‌ای مهم بود و به عنوان ابزاری برای نقش آفرینی بازیگران منطقه‌ای عمل می نمود، پس از پیدایش نفت کارکرد غرب آسیا برای دورن و برون این منطقه دچار تحول اساسی شده است.