بلوک بندی روسیه، چین و ایران در مقابل ایالات متحده آمریکا؛ دلایل و رویکردها

نویسندگان

1 استادیار روابط بین الملل دانشگاه گیلان

2 استادیار روابط بین الملل گروه علوم سیاسی دانشگاه گیلان

3 دکتری روابط بین الملل دانشگاه تهران

doi
چکیده

با افول تدریجی موقعیت برتر ایالات متحده آمریکا مقوله بازتوزیع قدرت و به تبع آن بازتوزیع نقش‌ها در سیاست بین‌الملل اهمیت یافته است. در این وضعیت تقابل کارگزارانه بین حامیان وضع موجود و در مقابل تغییرطلبان و تجدید نظرطلبانی همچون روسیه، چین و ایران مسئله مهمی است، زیرا تاثیر مستقیمی بر وضعیت آینده عناصر بین‌المللی از جمله ساختار، کارگزاران، الگوهای ارتباطی و هنجاری و نیز بر روندهای اصلی چون موازنه‌ها، نهادها و اقتصاد بین‌الملل دارد. بنابراین پرسش اصلی پژوهش به این موضوع می‌پردازد که روسیه، چین و ایران برای مقابله و یا کاهش تاثیرگذاری اهداف و برنامه‌های هژمون (آمریکا) از چه رویکردهایی بهره جسته‌اند؟ آیا این رویکردها و به عبارتی واکنش‌های این سه کشور یکسان بوده و یا وضعیت‌های متفاوتی را تجربه نموده است؟ به منظور پاسخ به پرسش‌های یاد شده این فرضیه مطرح می‌شود که الگوهای رفتاری سه کشور روسیه، چین و ایران در قبال سیاست خارجی هژمون مطابق با مزیت‌های نسبی این سه بازیگر در حوزه‌های جغرافیا- ژئوپلیتیک، سیاسی، دفاعی- امنیتی و فرهنگی- تمدنی و نیز ماهیت روابط دو جانبه با آمریکا، روند یکسانی را تجربه نکرده و متفاوت بوده است.