بررسی تأثیر مسائل اقتصادی ¬-اجتماعی بر وضعیت کمی و کیفی جنگل در منطقه شرق مازندران (مطالعه موردی: منطقه یخکش)

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا واحد تهران مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران ، ایران

2 گروه جنگلداری، دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی ، دانشگاه تربیت مدرس،تهران،ایران

3 استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران ،سازمان تحقیقات ، آموزش و ترویج کشاورزی ، ساری ، ایران

doi
چکیده

وجود حدود يك ميليون انسان در 3400 آبادي در داخل و حاشيه جنگل­هاي شمال كشور مهم­ترین چالش مدیریت جنگل می­باشد. در ايران در اثر كشاورزي و دامداري ابتدايي و شرايط نامساعد اقليمي، روستاييان حاشيه جنگل در فقر نسبی زندگي می­کنند. تحقیق حاضر در پي بررسي مسائل اقتصادي ـ اجتماعي و اثرات آن بر جنگل درمحدوده سه روستا ­ ی، يخكش، پجيم و زلت مي­باشد. در اين مطالعه اطلاعات اقتصا دی- اجتماعي متكي بر مصاحبه حضوري با 65 نفر سرپرست خانوار می­باشد، که بر اساس آن درآمد ناخالص و خالص، هزينه­هاي هر خانوار سطح سواد و غیره تأثیر آن بر جنگل بررسي شد. همچنین مشخصات جنگل و ميزان صدمات كمي وكيفي وارد بر درختان و عرصه جنگل از طريق 528 قطعه نمونه اندازه ­ گيري شد. نتایج مطالعه و بررسي نقشه ­ هاي پوشش ­ گياهي دوره­هاي مختلف نشان ­ دهنده آن است كه، تخريب جنگل براي گسترش زمين زراعي درگذشته وجود داشته ­ است. مهمترین صدمات وارده بر درخت به چهار دسته كلی سرشاخه ­زنی، زخمی، تاج­بری و کت­زنی، تقسيم شدند. تحليل داده ­ ها با استفاده از مطالعه همبستگي و مقايسات بين متغيرها به وسيله آمار پارامتري و ناپارامتري به روش كاي­اسكوار به منظور تعيين ارتباط بين پارامترهاي جنگل و پارامترهاي خانوار انجام شد و ثابت شد كه، بين بعضی از متغيرهاي مختلف اقتصادي ـ اجتماعي و عوامل تخريب جنگل رابطه معني ­ داري وجود دارد.