آینده پژوهی جنگ روسیه - اوکراین و ارزیابی سیاست خارجی ایران بر اساس سناریوهای آن

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، ایران (نویسنده مسئول)

2 دانشگاه تبریز

doi
https://doi.org/10.71490/prb.2025.1066278
چکیده

هر تحولی در نظام بین الملل، سیاست خارجی و رفتار بازیگران مختلف را تحت تاثیر قرار می دهد. حمله روسیه به اوکراین در فوریه 2022، یکی از وقایع مهم روابط بین الملل در قرن بیست و یکم بود که خیلی از بازیگران نظام بین المللی را به واکنش واداشت. ارزیابی جهت گیری سیاست خارجی کشورها نسبت به این رویداد، از طریق مطالعه آینده پژوهانه آن امکان پذیر است. از این رو، این مقاله تلاش می کند تا در چهارچوب آینده پژوهی و به روش سناریونویسی به این سؤال ها پاسخ دهد که چه سناریوهایی برای جنگ روسیه – اوکراین می توان ترسیم کرد و هر کدام از آن سناریوها چه پیامدهایی برای جمهوری اسلامی ایران خواهد داشت؟ یافته های پژوهش نشان می دهد که پنج سناریو (صلح، پیروزی روسیه، پیروزی اوکراین، درگیری ناتو و جنگ هسته ای) برای این جنگ می توان ترسیم کرد که از میان آنها، تنها سناریوی مطلوب برای ایران، پیروزی روسیه است. با این حال، اگر ایران از درگیر شدن در این منازعه اجتناب می کرد و بر اساس منافع ملی خود عمل می کرد، می توانست هم شرایط اقتصادی خود را بهبود ببخشد و هم در رقابت جهانی جایگاه خود را در نظام بین الملل تقویت نماید.