بررسی تاثیرتوافقات آبراهام بر تعامل زیرمجموعه‌های مجموعه امنیتی خاورمیانه

نویسندگان

1 دانشگاه علامه طباطبایی

2 هیات علمی

doi
https://doi.org/10.71490/prb.2025.1128930
چکیده

عادی‌سازی روابط اسراییل با چهار کشور عربی شامل امارات متحده عربی، بحرین، مراکش و سودان در نیمه دوم سال 2020 که به توافقات آبراهام یا پیمان ابراهیم مشهور است، یکی از تحولات جدید و مهم در مجموعه امنیتی خاورمیانه است زیرا این توافقات، به یک دشمنی تاریخی بین اسراییل و این چهار کشور عربی پایان داد. از آنجایی که، این توافقات به دلیل ماهیت، روند و اهداف آن، پتانسیل تاثیرگذاری بر متغیرهای مجموعه امنیتی خاورمیانه را دارد، بررسی چگونگی تاثیرگذاری و پیامدهای آن بر تعامل زیرمجموعه‌های این مجموعه امنیتی، یک ضرورت پژوهشی و هدف این مقاله است. در همین راستا سوال اصلی مقاله حاضر این است که توافقات آبراهام چگونه بر تعامل زیرمجموعه‌های مجموعه امنیتی خاورمیانه تاثیرگذاشته است؟ پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی، با بهره‌گیری از نظریه مجموعه امنیتی بری بوزان و اله ویور، به دنبال پاسخ به پرسش فوق است. نتایج حاصل از این پژوهش، بیانگر آن است که توافقات آبراهام در سال 2020، از طریق نزدیکی و ادغام زیرمجموعه‌های شامات و خلیج‌فارس و به حاشیه بردن زیرمجموعه مغرب بر تعامل این زیرمجموعه‌ها در مجموعه امنیتی خاورمیانه تاثیر گذاشته است. این تاثیرات، به شکل افزایش تعاملات بین زیرمجموعه شامات و خلیج‌فارس، افزایش اهمیت زیرمجموعه خلیج‌فارس به عنوان کانون پویش‌های امنیتی و درگیر شدن همه بازیگران زیرمجموعه‌های شامات و خلیج‌فارس در پویش‌های مرتبط با این دو زیرمجموعه از یک سو و کاهش تعاملات زیرمجموعه مغرب با سایر زیرمجموعه‌ها و به حاشیه رفتن آن در پویش‌های مجموعه امنیتی خاورمیانه از سوی دیگر، نمود پیدا کرده است.