آسیب پذیری کالبدی شهری در مخاطرات طبیعی(زلزله)مطالعه موردی شهر شیراز

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه جغرافیا، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان، ایران

2 عضو هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه ازاد اسلامی واحد لارستان

3 محسن کوهپیما: دانشجوی دکتری جغرافیا، واحد لارستان، دانشگاه آزاد اسلامی، لارستان، ایران

doi
چکیده

در این تحقیق، آسیب‌پذیری شهر شیراز به تهدیدهای بین‌المللی و اهمیت پدافند غیرعامل مورد بررسی قرار گرفته است. پدافند غیرعامل به‌تازگی در روند سیاستگذاری و طراحی شهری مورد توجه قرار گرفته و لزوم تحقق اهداف آن در طرح‌ها مورد ارزیابی قرار گرفته است. این تحقیق با بررسی میزان آسیب‌پذیری کالبدی شهر و تحلیل علل ایجاد این شرایط، به بهبود شهری و مقابله با تهدیدها می‌پردازد. از روش تحلیل سلسله مراتبی فازی و مشارکت خبرگان برای شناسایی پهنه‌های آسیب‌پذیر استفاده شده و نقشه‌های لایه‌های اطلاعاتی تهیه شده‌اند. این پژوهش از رویکرد توصیفی-تحلیلی و موردی استفاده کرده، مطالعات پدافندی به تحلیل علل تغییرات آسیب‌پذیری در این تحقیق، از شیوه مصاحبه با خبرگان و کارشناسان متخصص برای تعیین اهمیت شاخص‌ها و معیارها استفاده شده است. با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی Fuzzy ANP و منطق فازی در سیستم اطلاعات جغرافیایی، نقشه‌های فازی آسیب‌پذیری شهر شیراز تهیه شده‌اند. سپس با استفاده از شیوه میانگین‌گیری وزندار مرتب (OWA)، نقشه‌های نهایی آسیب‌پذیری تهیه شده‌اند. در ادامه، با استفاده از روش SWOT، ویژگی‌ها، قابلیت‌ها، و محدودیت‌های ژئومورفولوژیکی در پدافند غیرعامل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌اند. بر اساس نظر کارشناسان و روش سلسله مراتبی، شاخص مکانیابی در آسیب‌پذیری کالبدی با وزن ۰.۹۹ رتبه اول را کسب کرده و بیشترین آسیب‌پذیری متمرکز در منطقه مرکزی شهر و کوی ولیعصر است. نتایج نشان می‌دهد که با تدابیر ویژه در طول زمان، میزان خسارات در زمان حمله دشمن قابل کاهش است، و ژئومورفولوژی شهر شیراز از اهمیت خاصی در پدافند غیرعامل برخوردار است، به‌ویژه در مناطق شمال و غربی شهر.