نقش مؤلفههای استراتژیک صنعت نسل چهارم در تعاملات بینالمللی ایران
نویسندگان
1 استاد، گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه مدیریت صنعتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4 دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
https://doi.org/10.71490/prb.2025.1184490چکیده
در عصر کنونی، تغییرات ناشی از انقلاب صنعتی چهارم با ادغام فناوریهای پیشرفته و خودکارسازی هوشمند، تعاملات بینالمللی و ساختارهای اقتصادی کشورها را بهطور گستردهای تحت تأثیر قرار داده است. این تغییرات، بهویژه برای کشورهای درحالتوسعهای مانند ایران که در تلاش برای بهبود جایگاه خود در صحنه جهانی هستند، اهمیت ویژهای دارد. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل مؤلفههای استراتژیک تأثیرگذار و تأثیرپذیر بر تعاملات بینالمللی ایران در حرکت بهسوی صنعت نسل چهارم انجام شده است. سؤال اصلی این تحقیق این است که کدام مؤلفههای استراتژیک صنعت نسل چهارم بیشترین تأثیر را بر تعاملات بینالمللی ایران دارند و چگونه میتوان از این مؤلفهها برای تقویت جایگاه ایران استفاده کرد؟ در بخش کیفی این پژوهش، فرآیند طبقهبندی دادهها برای ایجاد کدهای اولیه، مقولهها و کدهای محوری انجام شد که در نهایت منجر به استخراج 57 کد اولیه و 6 مقوله کلیدی شد. سپس با استفاده از روش دلفی فازی و نظرسنجی از خبرگان، این مؤلفهها غربال شده و 16 زیرمعیار نهایی مورد اجماع قرار گرفت. در پایان، با روش دیمتل فازی، روابط بین معیارها و زیرمعیارها بررسی شد که در این میان، مؤلفه «نوآوری و اقتصاد دیجیتال» بیشترین میزان تأثیرگذاری و «سیاستها و چارچوبهای بینالمللی» بهعنوان دومین معیار تأثیرگذار شناسایی شدند. از منظر تأثیرپذیری، مؤلفه «تابآوری و مدیریت بهینه منابع» بیشترین تأثیرپذیری را به خود اختصاص داد. همچنین، از میان زیرمعیارها به ترتیب، «خلق ارزش مشترک» و «شبکهسازی بینالمللی» بهعنوان اثرگذارترین علتها و «توسعه مهارتهای دیجیتال» بهعنوان اثرپذیرترین معلول شناسایی شدند.
