بررسی جایگاه فضای مجازی در تحول ساختار دولت-ملت: مطالعه موردی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی/سیاستگذاری عمومی ،واحد زنجان،دانشگاه آزاد اسلامی،زنجان ،ایران.

2 دانشگاه آزاد اسلامی زنجان

3 استادیار،گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل،واحد زنجان،دانشگاه آزاد اسلامی،زنجان،ایران

doi
https://doi.org/10.71490/prb.2025.1206626
چکیده

تحول ساختارهای سیاسی و اجتماعی در دنیای معاصر تحت تأثیر پدیده‌های نوینی همچون فضای مجازی قرار گرفته است. در این تحقیق، نقش و جایگاه فضای مجازی در تغییر و تحول ساختار دولت/ملت در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس مورد بررسی قرار می‌گیرد. این پژوهش به‌ویژه بر تأثیرات فضای مجازی در زمینه‌های مشروعیت سیاسی، مشارکت شهروندی و روابط دولت-ملت در کشورهای با رژیم‌های اقتدارگرا متمرکز است. از آنجایی که این کشورها دارای ساختارهای سلطنتی و نیمه‌دموکراتیک هستند، واکنش‌های آن‌ها به فضای مجازی و بهره‌برداری از این ابزار جدید به شکل‌گیری و تغییر در هویت‌های سیاسی و اجتماعی کمک کرده است. سوال اصلی این مقاله آن است که فضای مجازی چه تأثیری بر ساختارهای سنتی مشروعیت در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس داشته است؟ فرضیه تحقیق با عنایت به مولفه‌های فضای مجازی نظیر آگاهی‌بخشی، مسئول‌سازی دولت‌ها و وابستگی به فناوری، به‌نظر می‌رسد این مفهوم در تحول ساختار دولت/ملت در کشورهای فوق، به‌ویژه از حیث سیاسی و حاکمیتی، تأثیرگذار بوده و نقش عمده‌ای در شکل‌گیری و تغییر ساختارهای قدرت ایفا نموده است.