کاربست عناصر انسجام متن بر اساس نظریه هالیدی و حسن در غزلی از حافظ و ترجمه روسی آن
نویسندگان
1 گروه زبان روسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی دانشگاه علامه طباطبائی (ره)، تهران، ایران
2 گروه زبان روسی، دانشکده زبانها و ادبیات خارجی دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jor.2023.337926.2319چکیده
برخی از نظریههای زبانشناسی در دهههای اخیر برای تحلیل متن و به منظور نشان دادن انسجام آثار ادبی مورد استفاده قرار میگیرند که نظریه انسجام متنی هالیدی و حسن (1976) نیز یکی از آنهاست. بر اساس این نظریه، یکی از ویژگیهای اصلی متن، «انسجام» است. میزان این انسجام با بررسی کاربست عناصر انسجامی در سه رده واژگانی، دستوری و پیوندی سنجیده میشود. در مقاله حاضر به بررسی و استخراج عناصر انسجام متن درغزل «ای صبا نکهتی از کوی فلانی به من آر» حافظ و ترجمه آن به قلم کنستانتین لیپسکاروف، به منظور مقایسه علمی میزان انسجام غزل اصلی و متن ترجمه آن پرداختیم. با این تحلیل علمی مشخص گردید که درصد انسجام دستوری واژگانی در غزل حافظ از ترجمه آن بیشتر است ولیکن میزان انسجام پیوندی در اصل غزل و ترجمه با یکدیگر برابرند. در نهایت با نتایج به دست آمده میتوان گفت انسجام ترجمه روسی این غزل در مقایسه با اصل آن قابل قبول است و به تعبیر دیگر، متن ترجمه این اثر نیز متن منسجمی به شمار میآید.
