تحلیل نقش بازیگران داخلی عراق در تقابل ایران و آمریکا با رویکرد نظریه بازی

نویسندگان

1 گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران

2 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران

3 عضو هیأت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه مازندران.دانشیار روابط بین ‌الملل

doi
https://doi.org/10.71490/prb.2025.1206850
چکیده

سیاست خارجی عراق در طول دو دهه اخیر همواره تحت تأثیر تنش‌های میان ایران و آمریکا بوده و نقش بازیگران داخلی عراق (احزاب سیاسی و گروه‌های فشار) در تعیین مسیر این سیاست غیرقابل انکار است. این پژوهش به دنبال پاسخ به این سؤال اصلی است که «چگونه گروه‌های فشار و احزاب سیاسی عراق بر روند سیاست خارجی این کشور در مواجهه با تنش‌های ایران و آمریکا تأثیر می‌گذارند؟». بر این اساس، فرضیه پژوهش این است که «گروه‌های فشار و احزاب داخلی عراق، خواهان شکل‌دهی سیاست خارجی عراق با توجه به خواست‌ها و اهداف جناحی خودشان هستند و این امر باعث می‌شود سیاست خارجی عراق همواره در حال تحول و بی‌ثبات باشد». یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که احزاب و گروه‌های فشار در عراق، به سه گروه کلی «حامیان ایران و مخالفان آمریکا»، «حامیان آمریکا و مخالفان ایران» و «موازنه‌گران و بی‌طرفان» تقسیم می‌شوند. این سه گروه در کنار «ایران» و «آمریکا»؛ پنج بازیگر را تشکیل داده‌اند که در زمین بازی کشور عراق در حال رقابت با یکدیگر هستند. برای تحلیل این روند، پژوهش حاضر از نظریه بازی استفاده کرده است که با طرح مدل‌ «بازی موازنه قدرت چندوجهی» قصد دارد نحوه تعامل استراتژیک این پنج بازیگر و تأثیر نحوه‌ی بازی آن‌ها بر سیاست خارجی عراق را تحلیل و بررسی کند. روش پژوهش تحلیلی-توصیفی بوده و داده‌ها از طریق بررسی اسناد، تحلیل اخبار و مطالعات علمی معتبر در حوزه روابط بین‌الملل و سیاست عراق گردآوری شده‌اند.