تأثیر تهاجم روسیه به اوکراین بر نظام بین‌الملل: بازاندیشی در توازن قوا، امنیت انرژی و نظم جهانی با رویکرد نئورئالیستی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل، گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.

2 استادیار، گروه معارف اسلامی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.

3 استادیار،گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.

doi
چکیده

تهاجم نظامی روسیه به اوکراین در فوریه 2022، نقطه عطفی تاریخی در روابط بین‌الملل بود که ساختار و کارکرد نظام جهانی را به شدت تحت تأثیر قرار داد. این مقاله با اتخاذ رویکرد نئورئالیستی به بررسی چندبعدی این تحولات می‌پردازد و با بهره‌گیری از مفاهیم کلیدی این نظریه، از جمله آنارشیسم، خودیاری، و توازن قوا، پیامدهای این بحران را تحلیل می‌کند. در این راستا، تأثیرات جنگ بر سه حوزه کلیدی مورد ارزیابی قرار می‌گیرد: در حوزه ژئوپلیتیک، تغییر در توازن قوا، احیای ناتو و گسترش آن، و بازتعریف روابط میان قدرت‌های بزرگ بررسی می‌شود. در حوزه ژئواکونومیک، تأثیر جنگ بر امنیت انرژی، به‌ویژه قیمت و عرضه نفت و گاز، و همچنین امنیت غذایی جهانی و اختلال در زنجیره‌های تأمین تحلیل می‌شود. در نهایت، در حوزه نظامی، افزایش هزینه‌های نظامی، رقابت تسلیحاتی، به‌کارگیری فناوری‌های نوین در جنگ و خطر بالقوه درگیری هسته‌ای مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. این مقاله با تکیه بر داده‌ها و شواهد مستند، نشان می‌دهد که بحران اوکراین نظم بین‌المللی را به چالش کشیده و رقابت قدرت را تشدید کرده است. در نهایت، با تأکید بر نقش دولت‌ها به عنوان بازیگران اصلی و منافع ملی، مقاله به دنبال ارائه درکی عمیق‌تر از پیامدهای این بحران و چشم‌انداز آینده نظام بین‌الملل است.