فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

داوری تجاری بین‌المللی به عنوان یکی از مهم‌ترین شیوه‌های حل‌وفصل اختلافات در عرصه تجارت جهانی، نیازمند وجود موافقت‌نامه‌ای معتبر و منطبق با استانداردهای بین‌المللی است. قانون نمونه آنسیترال (UNCITRAL Model Law) که توسط کمیسیون سازمان ملل متحد برای حقوق تجارت بین‌الملل تدوین شده، الگویی برای قانون‌گذاری در حوزه داوری ارائه می‌دهد و مورد اقتباس بسیاری از کشورها قرار گرفته است. سؤال اصلی این پژوهش آن است که: تا چه میزان ساختارهای حقوقی ایران، فرانسه و سوئیس با الزامات و رویکردهای قانون نمونه آنسیترال در زمینه موافقت‌نامه‌های داوری تطابق دارند؟ فرضیه تحقیق بر این مبناست که: نظام حقوقی ایران با وجود تصویب قانون داوری تجاری بین‌المللی، در مقایسه با فرانسه و سوئیس، از انسجام و هماهنگی کمتری با اصول UNCITRAL به‌ویژه در حوزه پذیرش و اجرای موافقت‌نامه‌های داوری برخوردار است. روش تحقیق در این مقاله، تطبیقی-تحلیلی و بر پایه بررسی اسناد حقوقی، قوانین ملی، آراء محاکم و متون بین‌المللی است.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نظام حقوقی فرانسه و سوئیس به طور گسترده و کارآمد با مدل UNCITRAL هماهنگ هستند و با تفسیرهای حمایت‌گرایانه از موافقت‌نامه‌های داوری، زمینه را برای جذب سرمایه‌گذاری بین‌المللی و حل سریع اختلافات فراهم کرده‌اند. در مقابل، نظام حقوقی ایران با موانعی چون اصل ۱۳۹ قانون اساسی و تفسیر محدود از اراده طرفین در شرط داوری، در برخی موارد با اصول آنسیترال مغایرت دارد. این امر به کاهش کارایی داوری تجاری بین‌المللی در ایران منجر شده و لزوم بازنگری حقوقی را در این زمینه گوشزد می‌کند.