بررسی تعارض منافع شرکت‌های نظامی خصوصی در افغانستان و تاثیر آن بر امنیت افغانستان ( در بازه زمانی 2021 - 2001)

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی

2 دانشگاه تهران، گروه علوم ارتباطات اجتماعی

3 استادیار علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز

doi
https://doi.org/10.71490/prb.2026.1198609
چکیده

کشور افغانستان که دهه‌ها درگیر جنگ‌ها و منازعات داخلی و خارجی بوده، به صحنه‌ای برای بررسی نقش و تأثیر شرکت‌های نظامی خصوصی در تضعیف امنیت انسانی و تشدید تعارض منافع بدل شده است. به نظر میرسد که حضور این شرکت‌ها، که اغلب با اهداف اقتصادی و سودمحور فعالیت می‌کنند، نه‌تنها ساختارهای حکمرانی را تضعیف کرده، بلکه امنیت فردی و اجتماعی را نیز به چالش کشیده است. این پژوهش  در بازه زمانی 2021-2001 با رویکرد توصیفی و انجام مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی انجام شده است. سئوال اصلی پژوهش این چنین مطرح شده است که «تعارض منافع شرکت‌های نظامی خصوصی در افغانستان و  چه تاثیری بر امنیت افغانستان داشته است؟» تعداد 16 مورد تعارض منافع  از سوی شرکت‌های خصوصی نظامی گزارش شده است که بیشترین فراوانی مربوط به شرکت‎های امنیتی خصوصی بوده است. همچنین بازه زمانی حضور این شرکت‎ها در افغانستان را می‎توان به سه دوره تثبیت حضور و انعقاد متعدد قراردادها، گسترش فعالیت‎ها و همچنین واگذاری مسئولیت‎های امنیتی، تقسیم نمود که با توجه به گزارش‌های ثبت شده، مشخص گردید، از سال 2005 تا سال 2014 تعارض منافع ایجاد شده از سوی این شرکت‌ها بیشترین چالش‌های امنیتی را بویژه در حوزه امنیت اقتصادی و امنیت فرهنگی ایجاد نموده است. اما با محدود شدن فعالیت این شرکت‌ها  از سال 2014 تا سال 2020، همه چالش‌های امنیتی به غیر از چالش‌های ایجاد شده در حوزه امنیت اقتصادی روند نزولی داشته است که نشان می‌دهد، مهمترین هدف حضور این شرکت‌ها در افغانستان منفعت اقتصادی و بهره‌مندی از ثروت‌های خدادادی آن بوده است.