فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعه سیاسی یکی از مهمترین مباحث مطرح شده در علم سیاست است، زیرا تحقق آن بخش مهمی از اهداف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نظام‌های سیاسی را در ابعاد داخلی و بین المللی فراهم نموده و مشروعیت سیاسی نظامها را بالاترین میزان خواهد رساند. جمهوری ساسلامی ایران نیز از ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی بخش مهمی از مساعی خود را به تحقق توسعه سیاسی معطوف نموده است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی ساختاری ـ تفسیری توسعه سیاسی در نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران و بررسی پیامدهای آن در عرصه روابط بین‌الملل انجام شده است. این مطالعه از نوع کاربردی ـ توسعه‌ای و با رویکرد آمیخته اکتشافی است. در بخش کیفی، عوامل مؤثر از طریق تحلیل محتوا، مرور متون و مصاحبه با خبرگان شناسایی شد و در بخش کمی، یافته‌ها با بهره‌گیری از روش دلفی فازی و تحلیل عاملی اکتشافی بررسی گردید. نتایج نشان داد که عوامل اصلی توسعه سیاسی در سه بعد «عدالت‌ورزی»، «اعتمادسازی» و «خطرپذیری» قابل مفهوم‌سازی هستند. همچنین بر اساس مدل‌سازی ساختاری ـ تفسیری، عدالت‌ورزی در سطح نخست، اعتمادسازی در سطح دوم و اقتدار منطقه‌ای و بین‌المللی در سطح سوم قرار گرفت. یافته‌ها بیانگر آن است که این عوامل در ناحیه خودمختار قرار دارند و از قدرت نفوذ و وابستگی متقابل اندکی برخوردارند.