نوگرایی در تداوم سنت؛ بازآفرینی بناهای صنعتی متروکه در معماری معاصر (نمونه موردی: کارخانه کبریت سازی تبریز)
نویسندگان
1 کارشناس ارشد معماری دانشگاه آزاد اسلامی تهران جنوب
doi
10.82459/jsps.2026.1224191چکیده
چکیده: در دهههای اخیر، دگرگونی در ساختارهای صنعتی و تغییر الگوهای اقتصادی در ایران سبب متروکه شدن شمار زیادی از کارخانهها و فضاهای صنعتی تاریخی شده است؛ بناهایی که زمانی بهعنوان مظاهر پیشرفت و نوآوری شناخته میشدند، اکنون به فضاهایی رهاشده و فاقد عملکرد تبدیل شدهاند. پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و تطبیقی به بررسی مفهوم « نوگرایی در تداوم سنت » میپردازد و بازآفرینی بناهای صنعتی متروکه را در چارچوب معماری معاصر ایران تحلیل میکند. مطالعهٔ موردی این تحقیق کارخانه کبریتسازی تبریز است که از جمله نمونههای شاخص میراث صنعتی کشور به شمار میرود. روش تحقیق بر پایهٔ تحلیل اسناد، مشاهدات میدانی و مطالعات نظری است و درصدد تبیین چگونگی پیوند میان هویت تاریخی و نیازهای عملکردی امروز است و در 6 گام تنظیم شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که بازآفرینی موفق بناهای صنعتی تنها به مرمت کالبدی محدود نمیشود، بلکه بازتفسیر خلاقانهای از ارزشهای فرهنگی، فضایی و اجتماعی در بستری معاصر را میطلبد. باززندهسازی کارخانه کبریتسازی تبریز نمونهای از تداوم هویت و معنا در کالبدی نو است که از رهگذر آن میتوان پیوستگی فرهنگی و پویایی شهری را در بستر معماری معاصر بازتعریف کرد. در نهایت، این پژوهش بر اهمیت بازخوانی سنتهای بومی در قالبهای نوین تأکید دارد و آن را مسیری برای خلق فضاهای معاصرِ هویتمند و پایدار میداند.
