تحلیل محتوای کتاب‌های درسی مطالعات علوم اجتماعی دوره دوم ابتدایی بر اساس مؤلفه‌های آموزش چند فرهنگی

نویسندگان

1 دکتری علوم کتابداری و اطلاع رسانی - رئیس اداره کتابخانه و مرکز اسناد و امور بانوان سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، ایران.

2 دانشجوی دکتری برنامه درسی دانشگاه خوارزمی- کارشناس مسئول سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، تهران، ایران.

3 استادیار برنامه درسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

doi
10.30486/jsre.2018.543735
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تحلیل محتوای کتاب‌های درسی مطالعات علوم اجتماعی دوره دوم ابتدایی بر اساس مؤلفه‌های آموزش چندفرهنگی انجام‌ گرفته است. جامعة آماری این پژوهش کتاب‌های درسی علوم اجتماعی دوره دوم ابتدایی شامل پایه‌های چهارم، پنجم و ششم است که درواقع نمونه با جامعه برابر است. در این پژوهش از دو روش کیفی و کمی استفاده گردید. در روش کیفی از تحلیل محتوای کیفی برای شناسایی ابعاد نظری آموزش چند فرهنگی از منظر جنسیت، معلولیت، قومیت، فرهنگ، عدالت اجتماعی و صلح مورد بررسی قرار گرفت. در تحلیل کمی با روش تحلیل محتوای پنج موضوع اصلی یعنی جنسیت، قومیت، معلولیت، ارزش‌های جهانی و فرهنگ و زیرمؤلفه‌های آن بررسی و موارد مرتبط در کتاب درسی مطالعات علوم اجتماعی شناسایی گردید. روایی پژوهش دارای شرایط هال و هوتون است. این پژوهش دارای نتایج متعدد بود اما یکی از نتایج حاصل از تجزیه‌وتحلیل نشان می‌دهد که افراد ناتوان و معلول و مردم با قومیت‌های مختلف به‌اندازه کافی در کتاب‌های درسی علوم اجتماعی نشان داده نشده‌اند و میزان توجه به ارزش‌های چند فرهنگی نیز بسیار اندک گزارش می‌شود.