فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ترجمه در ارتباط میان فرهنگ‌ها نقشی اساسی ایفا می‌کند. متون ادبی نیز در انعکاس اندیشه، عواطف و تخیل انسان‌ها، جای‌گاهی ویژه دارند؛ اما ترجمه­ی متون ادبی، خاصه شعر، همواره محل بحث و چالش بوده، به‌نحوی‌که بسیاری از مترجمان و صاحب‌نظران، اصولاً شعر را ترجمه‌ناپذیر می‌دانند. امروزه «مطالعات ترجمه» در جای‌گاه حوزه‌ای بینارشته‌ای، با هم‌کاری رشته‌های مختلف علمی، ازجمله زبان‌شناسی، ادبیات و فلسفه، به مسئله‌ی چیستی، چرایی و چه‌گونگی این نوع از ترجمه می‌پردازد و آرای مختلفی را تاکنون درباره‌ی ترجمه­ی شعر ارایه داده است. هدف مقاله‌ی حاضر، مطالعه­ی آرا و نظرات درباره‌ی ترجمه(نا)‌پذیری شعر، بررسی این دیدگاه‌ها و درنهایت، بررسی وجوهی از ترجمه‌پذیری و ترجمه‌ناپذیری شعر معاصر فارسی به زبان انگلیسی، با درنظرگرفتن متغیرهای موثر بر آن است. براساس یافته‌های این پژوهش، محتوا و پیام و ابداعات بیانی و زیبایی‌شناختی، نمادها و استعاره‌ها (عناصر جوهری شعر) و هم‌چنین، تلمیحات و اشارات تاریخی و فرهنگی (مسائل فرهنگی و اجتماعی) ترجمه‌پذیرند؛ آن‌چه سبب تلقی ترجمه‌ناپذیری از شعر شده است، عمدتاً موارد موسیقایی، هم‌چون وزن و قافیه و جناس و نیز موارد بسیار درهم‌تنیده‌ای از معنا و آواست که ترجمه‌اش دشوار است؛ هرچند به استناد آن‌ها، نمی‌توان شعر را در کلیت آن «ترجمه‌ناپذیر» تلقی کرد.