کاربردراهبردهای کنش‌گفتار درخواست توسط دوزبانه‌های ترکی-فارسی براساس دو متغیر جنسیت و سن

نویسندگان

1 استاد جامعه‌شاسی زبان، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

2 استادیار پژوهشکدۀ زبانشناسی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

3 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی همگانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

doi
10.30465/ls.2022.39417.2024
چکیده

بحث ادب زبانی در حوزۀ جامعه شناسی زبان، همواره مورد توجه زبان‌شناسان و جامعه‌شناسان بوده است و به­ویژه فرهنگ ویژه بودن این بحث و تأثیر رعایت ادب زبانی بر روابط اجتماعی، بر اهمیت این حوزه می‌افزاید. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و طی یک پژوهش میدانی، به شناسایی و تحلیل الگوهای پربسامد درخواستبه زبان ترکی،به­عنوان یکی از نشانگرهای ادب زبانی، توسط دوزبانه­های ترکی- فارسی ساکن شهر اردبیل در بافت غیررسمی می‌پردازد. گردآوری داده به دو شیوه مشاهده مشارکتی و استفاده از پرسش­نامه­ای محقق­ساخته مبتنی بر مقیاس لیکرت صورت گرفته­است. جامعه آماری شامل 250 زن و مرد دوزبانه ترکی-فارسی ساکن شهر اردبیل، در سه گروه سنی30-18، 40-31 و 41+ می­باشند و به این ترتیب، سن و جنسیت متغیرهای مستقل پژوهشند. تحلیل آماری با استفاده از نرم‌افزارSPSSنسخه 21 انجام شده‌است. نتایج نشان می­دهند که، صرف‌نظر از سن مخاطب و نوع درخواست، راهبردهایدرخواست غیرمستقیم متعارفودرخواست غیرمستقیم غیرمتعارف به­ترتیب بالاترین و پایین­ترین بسامد کاربردی را در میان زنان و مردان و نیز سه گروه سنی دارا می­باشند.همچنین با استفاده از دو آزمون کروسکال­والیس و یومن­ویتنی دیده شد که تفاوت میان گروه زنان و مردان در انتخاب الگوها معنادار نبوده ولی در گروه­های سنی این تفاوت معنادار است.