تحلیل و نقد دلالتهای تعلیم و تربیت چندفرهنگی با تأکید بر آرای میشل فوکو
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایران.
2 دانش آموخته دکتری فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه شاهد تهران، تهران، ایران.
3 دانشیار فلسفه تعلیم و تربیت دانشگاه شاهد تهران، تهران، ایران.
doi
10.30486/jsre.2019.665150چکیده
هدف پژوهش حاضر، تحلیل و نقد دلالتهای تعلیم و تربیت چندفرهنگی با تأکید بر آرای میشل فوکو است. برای دستیابی به این هدف از روشهای تحلیل مفهومی و انتقادی بهره گرفته شده است. فوکو بهعنوان یک نظریهپرداز پستمدرن با طرح نظریة انتقادی درصدد ارائة نوعی از تعلیم و تربیت است که در آن مسئلة فرهنگ و عدالت از اهمیت خاصی برخوردار است. او ضمن انتقاد از روابط قدرت در نظامهای آموزشی دلالتهای قابل توجهی در تعلیم و تربیت چندفرهنگی ارائه کرده است. از نظر او اساس تربیت باید مبتنی بر شیوههای دموکراتیک و غیر اقتدارگرایانه باشد و علایق اعضا و اجزای متعدد سازندة جامعه اعم از دیگر فرهنگها، باید مورد توجه قرار گیرد. فوکو متون درسی را بهعنوان عملکردهای ساخته تاریخ، جامعه و صاحبان قدرت نقد میکند و معتقد است که همواره از متون بهعنوان ابزار قدرت بهره گرفته شده است. با بررسی آرای تربیتی فوکو میتوان اذعان نمود رهنمودهای ضمنی وی به ایجاد عدالت آموزشی و فرهنگی میانجامد. با این وجود نقدهایی نیز ازجمله؛ بحرانی شدن بازنمایی واقعیت، تأکید بر نسبیگرایی معرفتشناختی، واگرایی سیاستهای تعلیم و تربیت، عدم پیشفرضهای لازم در بحث گفتمان و عدم ارائة راهحل برای معضلات تربیتی، به آرای او میتوان وارد کرد.
