بررسی اثربخشی آموزش بازنماییهای طرحوارهای بر توانایی حل مسائل غیرمعمولی ریاضی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری برنامهریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 استاد گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3 استاد گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.30486/jsre.2020.583500.1320چکیده
هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی آموزش بازنمایی های طرحوارهای بر تواناییحل مسائل غیرمعمولی ریاضی دانش آموزان پایه ششم ابتدایی است. این پژوهش از نوع تحلیل محتوا و طرح های نیمهآزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون- پیگیری با گروه کنترل است. پس از مطالعه و طراحی آموزشی، 40 نفر از دانش آموزان پسر پایه ششم ابتدایی مشغول به تحصیل در یک آموزشگاه در سال تحصیلی 97-1396 در شهر یاسوج بهصورت داوطلب در این پژوهش شرکت کردند. مشارکت کنندگان با انتساب تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شده و برای 12 جلسه (هر هفته یک جلسه) با استفاده از روش آموزش بازنمایی محور تحت آموزش قرار گرفتند. ابزار گردآوری داده ها در بخش تحلیل محتوا چکلیست و در بخش نیمهآزمایشی آزمون محقق ساخته بود. برای تجزیهوتحلیل داده ها در تحلیل محتوا از تکنیک آنتروپی شانون و در بخش نیمه آزمایشی از آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر استفاده شد. نتایج تحلیل محتوا نشان می دهد بیشترین توجه برای توزیع و حضور مسائل غیرمعمولی به ترتیب به مسائل بازنمایی سلسله مراتبی سپس بازنمایی جزء-کل و درنهایت به مسائل بازنمایی شبکه ای شده است و مسائل بازنمایی ماتریسی جایگاهی در کتاب درسی ندارند. همچنین نتایج تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر نشان داد که تفاوت معناداری در میانگین تمام مؤلفههای توانایی حل مسائل غیرمعمولی (05/0P<) بین گروه کنترل و آزمایش وجود دارد؛ لذا آموزش بازنمایی های طرحوارهای موجب افزایش توانایی حل مسائل غیرمعمولی ریاضی در دانش آموزان شده است. به علاوه این نتایج نشان می دهد که استفاده از بازنمایی های طرحوارهای در حل مسائل غیرمعمولی در طول زمان ثبات دارد. نتایج این مطالعه لزوم توجه ویژه به بازنمایی های طرحوارهای در کتاب ریاضی پایه ششم ابتدایی و استفاده معلمان و دبیران ریاضی از این بازنمایی ها در حل مسائل غیرمعمولی را مورد تأکید قرار می دهد.