فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نماتدهای سیستی غلات یکی از مهمترین بیمارگرهای خاکزاد گندم و جو در سراسر دنیا است. دو گونه از این نماتدها، H. filipjevi و H. latipons ، دارای پراکنش گسترده تری در مزارع غلات کشور هستند، ولی گونه H. avenae، پراکنش وسیعی ندارد. در این تحقیق 83 نمونه خاک از مزارع دیم گندم و جو در استان مرکزی شامل شهرستان های اراک، فرمهین، آشتیان، تفرش، کمیجان، شازند، زرندیه، محلات، خمین و ساوه به منظور تعیین مناطق انتشار و تراکم جمعیت این نماتدها، جمع آوری و بررسی شد. بر اساس مشخصات مرفولوژیکی لاروهای سن دوم و نیز مخروط انتهایی سیست ها، دو گونه نماتد سیستی غلات، H. filipjevi و H. latipons از مزارع نمونه برداری شده، جداسازی و شناسایی شدند. نتایج ارزیابی نمونه ها نشان داد که H. filipjevi، گونه غالب در مزارع گندم و جو بوده، در حالی که گونه H. latipons، تنها در خمین و زرندیه بر مزارع گندم دیده شد. گونه H. filipjevi در فرمهین، تفرش و خمین از پراکنش و تراکم جمعیت بیشتری نسبت به سایر مناطق برخوردار بود. میزان آلودگی مزارع گندم و جو به این نماتدها، 7/39 درصد ارزیابی شد و بیشترین تراکم جمعیت نماتد (40-20 سیست در 300 گرم خاک)، در تعدادی از مزارع دیده شد که می تواند بعنوان یک عامل مهم در کاهش محصول در این مناطق نقش داشته باشند.