فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر با در نظر گرفتن ارتباط دو حوزۀ زیبایی‌شناسی و تربیت شهروندی درصدد است با تحلیل محتوای کتاب‌های درسی دورۀ اول ابتدایی به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین دوره‌های آموزشی، میزان به‌کارگیری شاخص‌های تربیت شهروندی از منظر زیبایی‌شناسی را در کتاب‌های این دوره بررسی نماید. روش پژوهش، توصیفی و از نوع تحلیل محتوا کمی است. جامعۀ آماری پژوهش، کتاب‌های درسی دورۀ اول ابتدایی در سال تحصیلی 98-1397 است. ابزار شناسایی مؤلفه‌های زیبایی‌شناسی شاخص‌های تربیت شهروندی کدهای محتوایی است که توسط محقق طراحی شد که دارای سه بعد شناختی، بعد عاطفی و بعد رفتاری است که طبق آن محتوای کتاب‌ها کدگذاری شده و مورد تحلیل قرار گرفت. روایی صوری و محتوایی ابزار پژوهش از نظر متخصصان و صاحب‌نظران فلسفۀ تعلیم و تربیت و برنامه‌ریزی درسی مورد تأیید قرار گرفت و پایایی ابزار پژوهش بر اساس فرمول اسکات 78/0 به دست آمد. نتایج تحلیل محتوا نشان داد که در کل محتوای کتاب‌های درسی دورۀ اول ابتدایی 558 مورد به تربیت شهروندی با تأکید بر ابعاد تربیت هنری اشاره شده است که از این تعداد، بیشترین فراوانی به شاخص توانایی حل مسئله با 45 مورد (3/15درصد) و کمترین تعداد 8 مورد (4/5درصد) به شاخص آشنایی با مردم‌سالاری مربوط است. بر این اساس با توجه به تعداد کتاب‌ها و سه پایۀ تحصیلی مورد بررسی، توجه به تربیت شهروندی با تأکید بر تربیت هنری به اندازۀ کافی نیست و درواقع این مقدار توجه به تربیت شهروندی در کتاب‌های درسی نمی‌تواند در راستای نیاز دانش‌آموزان به تربیت شهروندی باشد.